Wetenschappelijke bijdragen aangeboden door hoogleraren der Vrije Universiteit ter gelegenheid van het vijftigjarig bestaan - pagina 219

ROUSSEAU EN HET CALVINISME

J. WATERINK

In de geschiedenis van de paedagogiek neemt ongetwijfeld

R o u s s e a u een van de meest markante plaatsen in. Hij kan met

recht de paedagoog van het naturahsme worden genoemd i ) . Om

deze reden alleen reeds verdient hij onze volle aandacht.

Het is echter niet de bedoehng van deze studie R o u s s e a u als

naturalist zonder meer, te teekenen. V a n meer beteekenis is in deze

studie voor ons de vraag of zij, die betoogen dat R o u s s e a u met

zijn opvoedingsleer een noodzakelijke consequentie is van het Calvi-

nisme 2), gelijk hebben.

Telkens toch duikt in de litteratuur weer de bewering op, dat

R o u s s e a u alleen maar te verklaren is als ,,issu de Calvin".

Psychologisch kan dit verschijnsel vooral uit een simpele oorzaak

verklaard worden. De echte Geneveezen zijn er trotsch op twee

groote denkers als C a 1 v ij n en R o u s s e a u burgers van hun

vaderstad te kunnen noemen 3), En het is begrijpelijk, dat men dan

poogt bij het teekenen van de ontwikkelingsgeschiedenis van de

schoone stad aan het Lac Léman een oorzakelijk verband te

leggen tusschen Jean Jacques van de 18e en Johannes van de

16e eeuw.

Speciaal het „jubileumjaar", 1878, waarin men de gedachtenis aan

R o u s s e a u ' s dood vierde, bracht eenige studies, die positief

betoogden, dat R o u s s e a u eigenlijk een vanzelfsprekende conse-

quentie van het Calvinisme was. In dat jaar verscheen een verzame-

ling van in Geneve gehouden redevoeringen over R o u s s e a u

onder den gemeenschappelijken titel: „]ean Jacques Rousseau jugé

par les Génevois d'aujourdhui" *).

*) Cf. T h e o b a l d Z i e g l e r , Geschichte der Padagogik 5, pag. 214 sqq.

*) Cf. L e o p o l d C o r d i e r , Jean Jacques Rousseau und die Calvinis-

mus, Einl.

') Cf. C o r d i e r , a. w. 5.

«) Geneve 1878.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen