Wetenschappelijke bijdragen aangeboden door hoogleraren der Vrije Universiteit ter gelegenheid van het vijftigjarig bestaan - pagina 267

255 der rechtswetenschap in het licht der Wetsidee

substraat in de biotische geslachtsverbinding; de hypotheek in het

historisch gefundeerd economisch crediet; de staat in de historische

machtsconcentratie in den zin van heerschappijvestiging over onder-

danen, etc. etc.

Hebben wij deze kosmische structuur der juridische zin-indivi-

dualiteiten in ons opgenomen, dan zien wij in, dat in den rechts-

kring inderdaad van een natuurrecht in den vollen zin des woords

kan worden gesproken, een natuurrecht n.1. in den zin van in

vóór-historische (van de historische ontwikkeling als zoodanig niet

afhankelijke) (natuur)wetmatigheid gefundeerde rechtsbeginselen,

die als zoodanig een statisch-constant karakter dragen, een natuur-

recht intusschen, dat slechts een deel der rechtsbeginselen, n.1. de

constante, omvat. In het bestek dezer studie willen wij alleen de

natuurrechtelijke beginselen voor het huwelijk onder oogen zien.

Het huwelijk als rechtsinstituut is de rechtszijde van de kosmische

geslachtsgemeenschap tusschen man en vrouw, welks leidende

functie is gelegen in de moreele functie van de verbandsliefde.

Het huwelijksverband is dus een kosmische gemeenschap, welks

typisch zin-substraat ligt in de biotische geslachtsfuncties, en welks

„leidende functie" in den moreelen wetskring is gelegen.

rechtskring in onlosmakelijke correlatie van wets- en subjectszijde en in onver-

brekelijken kosmischen zin-samenhang met de generale zinstructuur van al zijn

substraatskringen. Het principieel verschil van het aldus naar zijn kosmische zin-

structuur geanalyseerde rechtsbegrip met S t a m m l e r ' s logicistische formeele

rechts-kategorieén springt in 't oog.

2. Bij nadere analyse der analogische zin-elementen kan een gedetailleerde

kategorieëntafel worden gewonnen.

Zoo bevat de sociale zin-analogie naar de wetszijde het juridisch g'ezag'selement

ea het juridisch ondergeschiktheids-element (niet te vereenzelvigen met het zin-

specificum van het statelijk onderciaanschap), resp. het juridisch parhj'element in

coördinatie. Hiermede hangt weder samen het materieele competentie'élement,

inhaerent aan het begrip rchtsbron.

Zoo bevat de logische zin-analogie het zin-bestanddeel der rechtmatigheid,

resp. onrechtmatigheid; de historische zin-analogie dat der juridische gelding

etc. etc. Daarentegen is het juridisch schuldbegrip niet, gelijk S t a m m 1 e r ten

onrechte meent, een juridische kategorie, welke in het rechtsbegrip vervat is.

De juridische schuld is immers een anticipeerend zin-element van den rechtszin,

die onder de reohtsidee ressorteert; is dan ook in primitieve rechtsorden onbe-

kend. De juridische tijd is als zoodanig niet een analogisch zin-element, doch,

gelijk reeds werd opgemerkt, de juridische zin-functie van de kosmische tijds-

orde, welke in alle wetskringen hare zin-functie bezit.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen