Wetenschappelijke bijdragen aangeboden door hoogleraren der Vrije Universiteit ter gelegenheid van het vijftigjarig bestaan - pagina 117

105 Werkwoord -\- werkwoord

volging wordt bedoeld. De bedoeling der opeenvolging is dan echter

weer iets scheidends, dat al te dichte nadering van het soortgelijke

tot eenheid verhindert. Zóó scheidend is hier de bedoeling van het

opeenvolgende, dat het aldus verbondene twijfel wekt, of het wei

als eenheid, dan wel als losse opeenvolging van afzonderlijkheden

genomen moet worden. In : veni vidi vici is zulk een syntactisch

twijfelgeval aanwezig. Dat verder een drie- of meertal werkwoorde-

lijke eenheden zoo verbonden kunnen worden, spreekt de losheid

van die verbinding uit; ze loopt evenwijdig met de eveneens losse

verbinding van tot opsomming aaneengeregen substantieven. De

onbegrensde meervoudigheid van bestanddeelen maakt die verbin-

dingen tot iets opens, waar zonder verbreking van den eenheidsvorm

telkens nog iets van hetzelfde bij kan ; de twee-eenheden, die wij

als varianten van den sytactischen grondvorm behandelen, worden

juist afgesloten door hun tweede of derde lid. Deze schaarschheid

in aantal mogelijke bestanddeelen, die tot eenheid kunnen worden,

deelt nu ook het Grieksche werkwoord, dat moeilijk twee soortgelijke

vormen naast elkander in eenheid verdraagt. Een dubbel praedicaat

stoort de eenheid van opbouw, die het ééne praedicaat slechts met

het ééne subject kan voltrekken. Ook het dubbele of meervoudige

subject stoort het evenwicht, daar dan elk bestanddeel om een eigen

praedicaat vraagt; meervoudige subjecten en praedicaten samen

maken die stoornis tot een chaos, daar bij n subjecten en m praedi-

caten nm maal gevraagd moet worden, welk subject bij welk praedi-

caat hoort. De orde, dat het een en het ander slechts en uitsluitend

samen een houdbare verbinding leveren, is, eenmaal verbreken, niet

te redden door het andere lid in gelijke meervoudigheid te brengen

als waarin, bij wijs van uitwas, het eene lid kwam te staan. Voor-

beelden van een dubbel praedicaat, voorzoover niet gecoördineerd,

zijn zeldzaam in het Grieksch. Als type van verbinding zijn zij niet

onmogelijk, vgl. Ignat. ad Smyrn. 12 : ScpeXov ndvreg amov èfu/uovvro;

en het frequente «at êyévsTo -j- vb. fin. (hebr.).

Het Grieksch beschikt over voldoende soortelijke onderschei-

dingen, om binnen het werkwoord, met vermijding van coördinatie,

eenheden te bouwen, die het relief der soortelijke onderscheidenheid

benutten. De indicatief kan zijn soortverwant, den conjunctief, als

bestanddeel naast zich nemen en zich daarmee tot eenheid ver-

binden. Een taal, die de soortelijke onderscheiding van indicatief en

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen