Wetenschappelijke bijdragen aangeboden door hoogleraren der Vrije Universiteit ter gelegenheid van het vijftigjarig bestaan - pagina 71

59 De Uitzetting van Mr. Willem Bilderdijk

slechts terloops van zijn vrouw gewag roaakti); daar echter waar

hij meer opzettelijk over haar spreekt, is het juist over hun ver-

wijdering2). T e W i n k e 1 heeft zich van dit gedicht wel heel

gemakkelijk afgemaakt. Hij heeft ergens^) gezegd, dat B i 1 d e r-

d ij k, „dikwijls opzettelijk oneerlijk en onwaar in zijn geschreven

en gesproken proza, ophoudt dat te zijn in zijn poëtische ver-

rukking", maar hier hebben we dan toch met poëzie te doen. Hij

ontwijkt de kwestie, waarvan wie over B i l d e r d i j k ' s uitzetting

een oordeel vellen wil, niet nalaten mag zich rekenschap te geven,

die n.1. van zijn verhouding tot God. Kon B i 1 d e r d ij k naar

waarheid zeggen : ,,En ballingschap mijn loon voor Trouw en

Godsvrucht was"?*) M e e s heeft het ontkend. Wanneer

D a C o s t a , uitdrukking gevend aan dezelfde gedachte als zijn

meester, van dezen zegt:

uitgestoten

Van Neerlands duurgekochten grond.

Omdat hij trouw aan God en d'eed der Nassaus stond ;

merkt M e e s op : „en 't is zoo, ten minste voor zoover het de

Nassau's betreft.''^)

Het wil ons voorkomen, dat die beperking achterwege had kunnen

blijven. Zij is waarschijnlijk een gevolg daarvan, dat M e e s den

B i 1 d e r d ij k van tijdens de uitzetting niet als een godsdienstig

man beschouwde. Nu was hij niet kerksch. Hij had zich in zijn

jeugd, toen hij jaren aaneen niet uit kon gaan, de gewoonte van

kerkgaan niet eigen gemaakt. In Den Haag kwam er ook weinig

van: hij had het voortdurend erg druk, en dan, behalve „den eenigen

Nieuwland" was er niemand, dien men met genoegen en stichting

hooren kon. De rechtzinnigheid van de predikanten was zóó

,.wankelend", dat B i 1 d e r d ij k weigerde er zich als lid van de

kerk aan te melden. Daarom, en vooral niet minder, omdat men het

van een man van zijn geleerdheid niet anders denken kon, werd hij

aangezien voor iemand, die de nieuwe begrippen was toegedaan.

1) Ib., p. 17, couplet 4.

^) Inzonderheid, p. 20, couplet 3 en 4, p. 21, couplet 1.

*) Ontwikkelingsgang, V P , p. 77.

*) Dichtwerken, XII, p. 12.

5) Nieuwe Reeks Werken Maatschappij Letterkunde, VI, (1850), p. 72.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen