Wetenschappelijke bijdragen aangeboden door hoogleraren der Vrije Universiteit ter gelegenheid van het vijftigjarig bestaan - pagina 304

Psychosen bij debilitas mentis 292

tiëerde belevingsvorm de typische structuur voor het psychische

leven van den primitieven mensch. Dienovereenkomstig vinden we,

dat bij debielen de ervaring nauw verbonden is met de motoriek.

En vooral, wanneer in de debiliteitspsychose het gemoedsleven in

grovere vormen zich beweegt, zullen, geheel in overeenstemming

met de voor debielen typische belevingsstructuur, zich allerlei ver-

schijnselen in de motore sfeer openbaren. Deze zijn, a. h. w. onlos-

makelijk aan de beleving zelf verbonden. Dit wordt geheel door de

phaenomenologie van de motore symptomen der debiliteitspsychosen

bevestigd. Ook al is dat, waar het op aankomt, moeilijk in woorden

uit te drukken, de kenner ziet in deze psychomotoriek toch iets

anders dan in de schizophrene katatonie: de bewegingen gaan niet

buiten het psychisch leven om, de geheele persoon maakt de hou-

dingen mee, bepaalde stemmingen hooren bij bepaalde houdingen ;

herhalingen van denzelfden uitroep, van hetzelfde woord zijn iets

anders dan de schizophrene verbigeratie: meestal de uitdrukking van

een bepaalde gedachte, waarin, geheel in overeenstemming met hun

ideeën- en woordarmoede, hetzelfde weerkeert. Ook al zijn de

symptomen soms schijnbaar identiek met bepaalde vormen van ge-

maniereerdheid bij de schizophrenic, het geheel is toch iets van

geheel anderen aard. Over het algemeen kunnen we zeggen, dat de

katatone symptomen in de debiliteitspsychosen sterker uitgesproken

zijn, maar dat ze zich openbaren op een meer zinvolle wijze dan

bij dementia praecox.

W a a r we zóó de ziektebeelden, die zich bij de debiliteitspsychosen

voordoen, konden verstaan in hun pathogenetisch verband met de

oligophrenie, daar hebben we bezwaar tegen de verwarring gevende

annexatie van dit ziektebeeld onder de groep der schizophrenieëu,

waardoor het schizophrenievraagstuk onnoodig gecompliceerd wordt

gemaakt en de debiliteitspsychose als pathogenetische éénheid mis-

kend wordt. Zonder twijfel bestaat er een debiliteitspsychose. W e

hebben hier ziektetoestanden, die tusschen het 15e en 30e jaar

frequent voorkomen. De beelden zijn wisselend en kunnen in elkaar

overgaan. Zij ontstaan dikwijls reactief. Het „auslösend" moment

is nu eens een affectvolle gebeurtenis, dan weer een uitputting.

Een sexueel delict, een lichte ziekte of een trauma kan bij een

oligophrenie aanleiding zijn tot het ontstaan van een debiliteits-

psychose.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen