Wetenschappelijke bijdragen aangeboden door hoogleraren der Vrije Universiteit ter gelegenheid van het vijftigjarig bestaan - pagina 292

Psychosen bij debilitas mentis 280

patiënte verdrietig. Soms maakte het haar ongedurig en was ze

angstig. Soms ook legde ze het naast zich neer, maar geheel kwijt

raakte ze het nooit.

Bij deze patiënte hadden we dus te doen met een paranoiden toe-

stand bij debilitas mentis. Het opvallende is hier, dat een eenvoudige

debiele waan het heele ziektebeeld beheerscht en andere symptomen

niet of slechts zeer vluchtig voorkomen. Onder de door mij

bewerkte psychosen zijn er nog enkele, die hierop gelijken. Bij

de meesten kwamen er echter andere symptomen bij: in de eerste

plaats hallucinaties en angst en dikwijls ook stoornissen in de

psychomotoriek.

Overzien we het geheel van de beschreven ziektebeelden, die als

prototypen voor een deel van de door mij bewerkte ziektegevallen

gelden, dan treft aanstonds de overeenkomst met dementia praecox :

naast dementie vinden we waan-ideëen, hallucinaties en katatone

verschijnselen met angst en onrust. De stoornissen in de psychomo-

toriek zijn echter niet geheel gelijk aan die bij dementia praecox:

zoo ontbreken de ,.manieren" en de „Schnauzkrampf". Verder heeft

de waan hier en daar een begrijpelijk karakter, terwijl de waar-

nemingsstoornissen, waaronder vooral de visioenen, meer gelijken op

de illusionaire vervalschingen bij angstmelancholieëen dan op de

echte schizophrene hallucinaties. Bovendien onderscheiden deze

patiënten zich van de dementia praecox-lijders, doordat eenerzijds in

de psychose iets van een functioneele overdekking den indruk wekt,

alsof de angst en waan minder „echt" zijn terwijl we anderzijds

door een behoorlijk bewaard gebleven affectief rapport, het besef

behouden, nog te doen te hebben met een in zich zelf gesloten

persoonlijkheid.

Vandaar, dat ik deze episodische psychosen zou willen aanduiden

als pseudo'Schizophrene syndromen. Van deze waren er onder de

door mij onderzochte patiënten 15 mannen en 9 vrouwen. Al die 24

psychosen zijn verschillend genuanceerd : nu eens is het een schizoid

gekleurde angstpsychose, dan weer een overwegend katatoon

syndroom, een enkelen keer een eenvoudige waan, maar streng te

scheiden zijn deze beelden niet. Meermalen gaan ze ook in elkander

over. Duidelijk bleek dit bij patiënt E. F., die bij zijn eerste

opname uitgesproken katatone verschijnselen had en heftig angstig

was. N a 5 jaren, waarin niets van psychotische symptomen was

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen