Wetenschappelijke bijdragen aangeboden door hoogleraren der Vrije Universiteit ter gelegenheid van het vijftigjarig bestaan - pagina 255

243 der rechtswetenschap in het licht der Wetsidee

baart zich in den tijd in een opstandige houding tegen de zin-

functioneele ordinantiën, die God de Heere voor iederen wetskring

gesteld heeft.

De zonde werkt ook door in de natuurfuncties. De natuur viel

in den mensch, wijl ze geen bestaan ,,an sich" heeft; maar de

natuur is als zoodanig niet aan normen onderworpen. Verabsolateering

ad 2. Het tweede misverstand is van .positivistischen huize en "teitselen^ntinde

meent, dat het positieve recht als zoodanig onafhankelijk is van zmstractuur des

rechts door het

goddelijke rechtsbeginselen. Deze opvatting verabsoluteert het in positivisme.

zijn structuur onzelfstandig positiviteitselement in den rechtszin,

dat daardoor den rechtszin verliest, wijl de geheele wetszijde van

den rechtskring op deze wijze wordt gesubjectiveerd. De eenige

wetmatigheid, waaronder de positivistische rechtswetenschap deze

zin-looze subjectieve willekeur stelt is dan de logische. Maar de

rechtsnorm is geen logisch oordeel, maar een wetstype met eigen

souvereinen zin, die van den logischen toto coelo onderscheden is.

De geheele kritiek welke K e I s e n in zijn Die philosophischen

Grundlagen der Naturrechtslehre und des Rechtspositivismus op de

natuurrechtsidee oefent, berust op een fundamenteele miskenning

van de zin-structuur van ledere norm.

Zijn kritiek bereikt haar hoogtepunt in het betoog, dat natuur-

recht en positief recht twee toto coelo onderscheiden normensyste-

men zijn, welke ieder op een eigen logischen grond- of oorsprong-

norm teruggaan en dat deze beide systemen krachtens het logisch

beginsel der tegenspraak nimmer gelijktijdig kunnen gelden i ) . Maar

dit betoog valt met een behoorlijke analyse van de zinstructuur der

positieve rechtsnormen. Het „natuurrecht" in den zin van „rechts-

beginselen" is geen zelfstandig normensysteem, evenmin als de po-

sitiviteit een zelfstandig begrip is. Ieder normensysteem toont in haar

eigen souvereine zin-structuur een onlosmakelijke vervlechting van

goddelijk beginsel en menschelijke positiveering.

1) K e 1 s e n. Die philosophischen Grundlagen der Naturrechtslehre und des

Rechtspositivismus (1928, in Philos. Vortrage veröffentl. von der Kant-

gesellschaft) § 16.

K e 1 s e n's kritiek treft, en dan radicaal alleen de „metaphysische" en dualis-

tische natuurrechtsleer.

Zie hiervoor ook F r i t z ; S a n d e r , Staat und Recht (Wiener Staatsw.

Studiën, Neue Folge I Bnd. S. 5 en passim) en A1 f. R o s s , Theorie der

Rechtsquellen (1929) S. 56 flg.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen