Wetenschappelijke bijdragen aangeboden door hoogleraren der Vrije Universiteit ter gelegenheid van het vijftigjarig bestaan - pagina 53

41 De Uitzetting van Mr. Willem Bilderdijk

D a C o s t a acht het geheele stuk „in betamelijken, ernstigen

toon" gesteld, zonder „een zweem van oproerige of onvoegzame

manier van spreken."

Het geeft eerst dein den indruk van eene fijne ironie, wanneer men het

flksche en logische der gronden van den Adressant met de opgewondene

denk- en spreekmanieren der triumfeerende partij vergelijkt, en met de uit-

barstingen van spot en spijt, die door de lezing van het Request in de

vergadering van Repraesentanten werd te weeg gebracht.

D a C o s t a is er ver van verwijderd te gelooven, dat B i 1 d e r-

d ij k zijn adres als middel zou hebben gebruikt om daardoor zijn

verbanning uit te lokken. Verbanning toch was voor hem, die „nooit

te voren zich uit zijn vaderland of zelfs, anders dan om zaken, uit

zijne provincie verwijderd had", en wien het in den vreemde aan

relaties ontbrak, naar den mensch gesproken, „wel het ergste en

ontzettendste dat hem kon overkomen." Ook wijst Da Costa op

verscheiden uitlatingen van den dichter, met name in zijn „Uit-

boezeming", die ,.moeilijk te verklaren zijn in den zin van een eigen-

willig martelaarschap, van een gewenschte en gezochte ontkoming

aan het lijden in eigen huis en vaderland."

Vindt de verdenking, als zou hij het martelaarschap gezocht heb-

ben, in later tijd geen instemming meer, na de verschijning van den

brievenbundel „Mr. W . Bilderdijk's Eerste Huwelijk" doet zich al

luider de beschuldiging hooren, dat het zijn doel geweest zou zijn

zijn vrouw en zijn schuldeischers te ontloopen. Volgens V a n

V l o t e n , die in de totstandkoming van dien bundel een belang-

rijk aandeel gehad heeft, heeft „niet een ander, maar hij zelf zich

zijn balhngschap moedwillig opgelegd" i ) , terwijl in een bespreking

ervan H u e t zich als volgt uitliet:

Voor het oog der wereld, ja, is hij tegen zijn wil, om politieke redenen

over de grenzen gezet; doch, zoo hij zijne verbanning niet heeft uitgelokt,

zij is door hem als een welkome gelegenheid aangegrepen, zijn schuld-

eischers en zijne vrouw te ontloopen Getrouwheid aan den verdreven

vorst is de dekmantel geweest, waaronder, martelaar zijner staatkundige

overtuiging, maar meer nog van de dwaasheid die hem in 1785 een onbe-

raden echt had doen sluiten, Bilderdijk in 1795 naar Engeland week*).

1) De Levensbode, VI (1873), p. 432.

*) Litteraire Fantasieën en Kritieken, IV, p. 151.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen