Wetenschappelijke bijdragen aangeboden door hoogleraren der Vrije Universiteit ter gelegenheid van het vijftigjarig bestaan - pagina 253

241 der rechtswetenschap in het licht der Wetsidee

Alle positief recht ontstaat door positiveering door competente De rechtsbegin'

organen van een rechtsverband of een rechtsmaatschapskring van ^^^" "ian" Vet

goddelijke materieele rechtsbeginselen, die slechts in kosmischen stellig recht

zin-samenhang zijn gegeven. De competentie der rechtsverbanden

(inbegrepen die van den staat) en der rechtsmaatschapskringen

heeft zelve, gelijk we nog zien zullen, vóór-positieve grondslagen in

de structuurbeginselen der verbanden en maatschapskringen. Zoo

zijn over de geheele linie de rechtsbeginselen inhaerent aan alle

wezenlijk stellig recht.

Het is niet overbodig op te merken, dat de rechtsbeginselen

niet door de subjectieve redefuncties worden geschapen maar

ontdekt en dat ze geen transcendente, maar immanente gelding

hebben in den kosmischen zin-samenhang.

Tweeërlei misverstand is daarmede af te snijden:

10. Het misverstand van hen, die aan ware „beginselen" den

eisch stellen, dat ze van eeuwigheidswaarde zijn, boven den tijd

verheven.

20. Het misverstand van hen, die in positivistische lijn meenen,

dat alles wat in den subjectievcn vorm van een rechtsbron ingaat

(wet, contract, etc. etc.) reeds daardoor tot stellig recht zou zijn

gestempeld.

ad 1. Het eerste misverstand is ook in Christelijke kringen Geen transcxn'

veelszins verbreid. Het is daarom goed, er met nadruk op te wijzen, gMina der **

dat zulk een „metaphysische" opvatting der rechtsbeginselen niet rechtsbeginselen,

van Christelijken, doch van heidenschen en humanistischen oor'

sprong is.

Z e is een vrucht van de „idealistische" metaphysica aller tijden,

welke in het immanentiestandpunt is gefundeerd, in het „Diesseits"

het „Jenseits", in den tijd het eeuwige zoekt.

De rede-ideeën worden uit haar kosmisch tij delijken zin-samen-

hang geabstraheerd en tegelijk verabsoluteerd tot eeuwigheids-

waarden.

Doch die rede-ideeën zijn niet absoluut.

ledere poging, haar zin te vatten, toont hare kosmische relativi-

teit, haar appèl op het tijdelijk organisme der wetskringcn, vanaf

den getalskring tot den geloofskring.

Men vergelijke ter illustratie Kant's rechtsidee, in haar bekende

omschrijving van ,,Inbegriff der Bedingungen unter denen die

w . B. 16

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen