Wetenschappelijke bijdragen aangeboden door hoogleraren der Vrije Universiteit ter gelegenheid van het vijftigjarig bestaan - pagina 231

219 Rousseau en het Calvinisme

leeftijd excessen genoemd kunnen worden; en zes jaar

later (1728) is het mogelijk dat hij dolverliefd wordt op

M a d a m e d e W a r e n s, die dertien jaar ouder was dan hij i ) .

O p welke ideaalstelling was nu deze opvoeding gericht ? W a s

dit kind, dat op 7-jarigen leeftijd huilde bij het lezen van de groote

daden van de helden door P l u t a r c h u s geteekend, nimmer in

kennis gebracht met hetgeen in Geneve aan religieuze waarden be-

stond ? Het antwoord moet zijn, dat we nergens den indruk krijgen

dat dit het geval is geweest. Het schijnt dat in de kringen van

R o u s s e a u ' s familie het Calvinisme een soort patriotisch anti-

papisme was, maar meer dan ook niet. C a 1 v ij n was groot als

stichter van een vrije protestantsche republiek. En terecht zegt o.i.

C o r d i e r : ,,Der Protestantismus, den Rousseau im Vaterhaus

kennen lemte, hing aufs engste mit republikanischem Patriotismus

zusammen. In solchem Zusammenhang ist Rousseaus Vater, der

gewandte Weltmann, stolz auf seine Religion. Sie ist das W a h r -

zeichen der Genfer Freiheit. Diese Religion rein bewahren, das

heiszt für Genf sich unabhangig erhalten von den übermachtigen

katholischen Nachbarstaten. In der Verbindung mit der Politik

fcind Rousseau die Religion auch in dem Buche dargestellt, das er

aus der Bibliothek eines verwandten Pfarrers überkommen und in

jungen Jahren fleizsig studiert hatte, es ist die „Histoire de l'Eglisc

et de l'Empire" von Le Sueur." 2)

Indien dit juist is en het schijnt ook moeilijk aan te toonen te zijn

dat die opvatting niet juist is, dan hebben we dus de zaak zoo te

zien, dat R o u s s e a u ' s vader en zijn familie, evenals de familie

van zijn moeder, het leven in vrijheid lief hadden, welke vrijheid

zij uitleefden eenerzijds in de richting van een Geneefsch patriotis-

me, dat zich met Calvinisme vereenzelvigde, en anderzijds in de

richting van persoonlijke losbandigheden. De emotionaliteit van de

familie is de jonge J e a n J a c q u e s eigen. Laten we het eens

probeeren een kind van zeven jaar aan het huilen te krijgen bij het

lezen van P l u t a r c h u s .

W e lezen dan ook niets van den invloed van de kerk in

R o u s s e a u ' s jeugd, en R o u s s e a u heeft van jongsaf aan

^) Conf. passim.

") a.-w. 29/30.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen