Wetenschappelijke bijdragen aangeboden door hoogleraren der Vrije Universiteit ter gelegenheid van het vijftigjarig bestaan - pagina 99

87 Verwisselbaarheid en equivalentie

èvti beteekent: vor, im Antlitz, gegenüber, zoo laten zich van

daaruit alle gevallen verstaan, waarin het Grieksch avxi blijkt te

gebruiken. Elk voorkomend geval wordt getracht in harmonie te

brengen met één der Duitsche varianten van de aangenomen

grondbeteekenis. Verklaren van het menigvuldig gebruik van één

Grieksch voorzetsel blijkt niets anders dan probeeren, om alle voor-

komende gevallen, vertaald met de aangenomen grondbeteekenis,

te verstaan. ZuUc verklaren is; zich in eigen taal verstaanbaar trachten

te maken, wat telkens in de vreemde taal een woordgebruik is. Dit

pogen tot verstaan is ; zich in de eigen taal verstaanbare, daarin al

of niet voorkomende constructies, in te denken, die overeenstemmen

met die van de vreemde taal. Voorzoover die in eigen taal opgestelde

equivalenten, ev. ondanks de vreemdheid van hun niet-voorkomen,

verstaanbaar zijn, in die mate wordt de vreemde taal begrijpelijk.

Zoo is alle verklaren van die vreemde taal : overbrengen in

de eigen taal en wij begrijpen van de vreemde taal juist zooveel, als

ons gelukt in de eigen taal te projecteeren.

Hoe kan nu Kühner zeggen: iedere taal moet uit zichzelf ver-

klaard worden? Eénige waarheid moet ook aan dat gezichtspunt

ten grondslag liggen. Het komt voort uit eenzijdig acht geven op de

afwijking van het in eigen taal gangbare, die bij vertaling uit de

andere taal zich voordoet. Niet altijd wijkt het vertaalde van de

eigen taal af; is dit niet zoo, dan geldt het vertaalde der vreemde

taal terstond als begrepen en verklaard. Zoo schijnt alleen het

afwijkende te vragen om verklaring ; dit bewijst juist, dat de eigen

taal als vanzelfsprekend wordt ten grondslag gelegd en slechts het

daarvan afwijkende als afkomstig uit de vreemde taal wordt ge-

voeld. De eisch om dit afwijkende nu ook vanuit de vreemde taal

zelf te verklaren is daarom onvervulbaar, omdat de vreemde taal

niet van zichzelf, maar van de eigene afwijkt. De vraag om ver-

klaring rijst alleen op, wanneer een vreemde taal in de eigene wordt

overgebracht en c?aar zich als vreemd doet gelden. Het niet-gang-

bare, dat daardoor in de eigen taal komt, is toch nog verstaanbaar ;

het illustreert niet slechts wat in de vreemde taal gangbaar is, maar

tegelijk toont het mogelijkheden der eigen taal, die niet gangbaar,

maar wel begrijpelijk zijn. De vergelijking van de vreemde met de

eigen taal levert dan ook niet aparte kennis van de vreemde op :

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen