Wetenschappelijke bijdragen aangeboden door hoogleraren der Vrije Universiteit ter gelegenheid van het vijftigjarig bestaan - pagina 88

De eenheid der syntaxis 76

daarvan samenbrengt, zoo streng houdt ze uit elkaar die hoofden

zelf. Zoo houden haar begrippen het midden tusschen de eenheid

van alle verschijnselen die syntaxis is en die verschijnselen ieder

afzonderlijk. Meestal zoekt de syntacticus verschijnselen te herken-

nen naar het bijbehoorend hoofd. Daarbij is onderscheid van hoofden,

waaronder gebracht kan worden, verondersteld. W a t hun eenheid

uitmaakt kan althans niet dienen om de keus te doen die een ver-

schijnsel onder een bepaald hoofd brengt. O p de vraag naar die

eenheid kan geantwoord : ze is datgene, waardoor al deze ver-

schijnselen onder syntaxis vallen. Maar dit antwoord wendt zich

tevens van het gevraagde af en terug naar de hoofden of grondige

onderscheidingen, die binnen de syntaxis optreden. De eenheid

schijnt niet anders te kunnen worden aangetroffen dan als zooveel

grondige onderscheidingen, die ieder afzonderlijk moeten worden

behandeld.

Indien de eenheid der syntaxis niet meer is, dan komt ze neer op

een woord. Nadat dit woord gezegd is wordt, omdat het slechts

een woord is, overgegaan tot grondige onderscheidingen als con-

gruentie, subject, praedicaat, attribuut, object, welker afzonder-

lijke behandeling geen ander verband overlaat dan dat ze achter

elkaar worden opgesomd. De tot eenheid brengende syntaxis ver-

laat, ten opzichte der grondonderscheidingen, het beginsel dat ze

leidt: de grondonderscheidingen staan naast elkaar, onderling ver-

bonden door niets anders dan hun volgorde zelf.

In het volgende wordt gepoogd, aan te toonen, dat de eenheid der

syntaxis als eenheid van haar grondverschijnselen meer is dan een

woord. Z e ligt zoo weinig voor het grijpen en is als eenheid van

wat ze onder zich bevat zoozeer daarmee verweven, dat de omweg

over het vele en empirische, over taalgeschiedenis en taalvergelijking

noodig zal zijn om haar spoor te vinden. W a t als verwaarloosde

eenheid niet meer dan een woord is, kan door een omschrijving

die niet met één woord uitkomt, worden ontvouwd. Hiertoe zal

eerst naar een grondvorm moeten worden gezocht, waarin de hoofd-

soorten van syntactische verbindingen zijn besloten en waaruit zij

kunnen worden verstaan. Deze grondvorm zal geen andere wijzi-

gingen mogen ondergaan dan die in hem zelf besloten hggen. Als

grondvorm zal er naast hem geen tweede kunnen zijn, die eveneens

oorsprong van syntactische verschijnselen zou blijken te zijn. Ten

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen