Wetenschappelijke bijdragen aangeboden door hoogleraren der Vrije Universiteit ter gelegenheid van het vijftigjarig bestaan - pagina 275

263 dec rechtswetenschap in het licht der Wetsidee

systeemkategorie in het rechtswetenschappelijk denken innemen,

gelijk men zou moeten aannemen, wanneer het rechtsbegrip zich zou

dekken met het begrip van den statelijken ,,Rechtssatz".

Alle zin-synthetische begripsvorming draagt als zoodanig fcosmo-

logisch karakter. Ook het rechtsbegrip is, voorzoover het inderdaad

rechtsbegrip is, d.w.z. de kosmische generale zinstructuur des rechts

zin-synthetisch omvat, van kosmologische structuur. En derhalve

moet ook de rechtssystematiek kosmologisch gefundeerd zijn.

Zulks brengt met zich, dat de rechtssystematiek de in het rechts-

begrip gepostuleerde alzijdige horizontale relaties poogt te omvatten

tusschen de eveneens door dit rechtsbegrip gepostuleerde verticale

structuurverschillen binnen den rechtskring. En die verticale struc-

tuurverschillen zijn, gelijk wij zagen, slechts kosmologisch uit de

zinstructuur der verbanden en maatschapskringen op te klaren.

Zulks geeft aan de systeemgedachte inderdaad universeele, heel

het rechtswetenschappelijk denken doordringende, wijsgeerige be-

teekenis. Een geïsoleerd systeem van het staatsrecht, het volken-

recht, het burgerlijk recht, het strafrecht, het kerkrecht, enz. strijdt

tegen de systeemgedachte zelve. Het kosmologisch karakter der

systematiek stelt alle zin-functioneele structuren van een bepaalden

wetskring in universeelen, in beginsel al-omvattenden zin-samenhang,

maar met eerbiediging van harer interne zelfstandigheid.

Het zin-synthetisch rechtsbegrip en de rechtsidee, gelijk wij deze

vatten, waarborgen de mogelijkheid van zulk een systematiek, die

steeds rekening dient te houden met de historische fundeering van

het integreeringsproces in de verbands- en maatschaps-betrekkingen

binnen den rechtskring. O p verdiept historisch kultuurpeil neemt de

zin-vervlochtenheid tusschen de verticale rechtsstructuren toe in

intensiteit en verwikkeling.

Tegen een voor de logicistische methoden zoo voor de hand lig-

gende nivelleering der verticale zinstructuren met behulp van een

z.g.n. formeel-juridisch geldingsbegrip waakt de kosmologische fun-

deering der systematiek, die slechts een materieel begrip van rechts-

bron kan hanteeren, dat de souvereiniteit in eigen kring der rechts-

verbanden en rechtsmaatschapskringen, naar materieele, in hun

kosmische zinstructuur verankerde competentiegrenzen afpaalt en

een evenzeer materieel juridische geldingstheorie impliceert. Deze

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen