Wetenschappelijke bijdragen aangeboden door hoogleraren der Vrije Universiteit ter gelegenheid van het vijftigjarig bestaan - pagina 300

Psychosen bij debilitas mentis 288

schijnselen op het terrein der psychomotoriek. De stoornissen in elk

van deze psychische sferen kunnen voor een groot deel, zoo niet

geheel, uit de oligophrenic worden begrepen.

Daartoe is het allereerst van groot belang, het gemoedsleven der

debielen te kennen. Bij den oligophreen staat op den voorgrond het

behouden blijven van het affectieve leven. W e l zijn er kwahtatieve

verschuivingen naar verschillende richtingen, speciaal naar grovere

en lagere vormen van gemoedsbewegingen: angst, toorn, wan-

trouwen, boosheid en ontstemming, welke belevingen alle geken-

merkt zijn door het dwaas-onnoozele en zot-inconsequente. Voorts

openbaart zich juist hier de nog niet gedifferentieerde werkzaam-

heid van den mensohelijken geest in de enge betrekkingen van

affect en motoriek, waardoor het gemoedsleven zich direct in de

psychomotoriek ontlaadt. W e komen hierop terug bij de bespreking

van de psychomotore symptomen. Soms kan vanwege de grootere

torpiditeit van het affectieven een tijdelijke leegte ontstaan, of ook

kan er door het lagere niveau der persoonlijkheid onzuiverheid in de

affecten optreden en een wegzinken in primitievere vormen. En ook

is het mogelijk, dat bij psychische desorganisatie de reeds van nature

aanwezige neiging tot inadaequate affecten aanmerkelijk stijgt, waar-

door een op schizophrenic gelijkende kloof tusschen affect en voor-

stelling optreedt. De werkelijke schizophrenen onderscheiden zich

echter van de schijnbare door een reeds vroeg verkoelen van de

affectwarmte, een afstompen van de interesse, een gemis aan ont-

plooiing van samenhangende wilsactiviteit. De stemmingen en affec-

ten van de ohgophrenen zijn overeenkomstig de beperktheid en

armoe van het verstandelijk leven weinig genuanceerd, maar de

weinige tonen behouden klank, in tegenstelling met de schizophrenen,

die de heele scala kunnen behouden, doch daar zijn ze mat en dof.

In zijn gedragingen is de ohgophreeu' meer sociaal dan met zijn

weten overeenstemt, de schizophreen weet meer dan hij manifesteert.

Tijdens de oligophrene psychosen kan de gelijkenis met schizophre-

nic echter zeer groot worden, want de niet-psychotische zwak-

zinnige beschikt dikwijls over compensatoire momenten, die juist

hier zich konden ontwikkelen, aangezien reeds in de jeugd allerlei

letsels zijn opgetreden, compensatie is dus nog mogelijk. Zoo zullen

in de debiliteitspsychose sociale en ethische gevoelens verbleeken

of uitvallen, aangezien deze zijn aangeleerd. Ook moeten we van-

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen