Wetenschappelijke bijdragen aangeboden door hoogleraren der Vrije Universiteit ter gelegenheid van het vijftigjarig bestaan - pagina 63

51 De Uitzetting van Mr. Willem Bilderdijk

vertrek zijn vol opgewektheid en blijde verwachting. Eerst

later komen de jammerklachten over zijn verbanning" i ) . Men moet,

dunkt ons, voorzichtig zijn met daaruit gevolgtrekkingen te maken.

Dat hij toen zijn vrouw niet meer om zich heen had en door geen

schuldeischers meer lastig gevallen werd, kan hem zeer wel een

gevoel van opluchting gegeven hebben, maar het zou redeneeren

zijn ex post facto daaruit af te leiden, dat hij het er op aangelegd

heeft verbannen te worden.

Intusschcn, zoo dat gevoel van opluchting al niets bewijst, er

kan wel een aanwijzing in gelegen zijn. Vragen wij ons daarom af,

of het waarschijnlijk te achten is, dat B i 1 d e r d ij k zijn verban-

ning uitgelokt heeft met het oog op de verhouding tot zijn vrouw

en zijn finantieele omstandigheden.

K 1 u y V e r heeft deze kwesties van een bepaalden kant be-

naderd, toen hij schreef :

Maar stel, dat hij ongetrouwd was geweest en geen schuldeischers had

gehad, gelooft men in ernst, dat hij dan geheel anders zou hebben gedaan ?

Ik kan het niet denken. De schuldeischers waren nu en dan wel onaange-

naam, maar Bilderdijk had in geldzaken niet eene heldere en puntige nauw-

keurigheid. In zijn later leven heeft hij getoond, hoezeer zijn zenuwgestel

bestand was tegen geldzorgen. Met zijne verbeelding tooverde hij allerlei

vage mogelijkheden liever dan zich in de nare werkelijkheid te verdiepen;

en geldzorgen bleven eigenlijk beneden zijn aandacht, wanneer zij niet zeer

nijpend werden. Zoolang hij leefde was hij in geldelijke ongelegenheid, en

hij is er oud bij geworden ^J.

W a t ons in dit citaat, dat we hier afbreken, omdat we eerst over

B i 1 d e r d ij k 's finantieele omstandigheden wenschen te spreken,

het meest getroffen heeft, is de onderscheiding tusschen de werke-

lijkheid en hetgeen B i 1 d e r d ij k zich met zijn verbeelding voor-

tooverde. Hoe het met zijn geldzaken gesteld is geweest, zullen we

wel nooit precies te weten komen — ook al hadden we zijn declara-

tieboek, hoe zouden we er uit wijs kunnen worden, wanneer dit zijn

collega V a n d e r L i n d e n niet eens mogelijk was ? 3) — maar

voor de beoordeeling van zijn gedragingen komt het er ook minder

1) B i l d e r d i j k , I, p. 227.

*) Verspreide Opstellen, p. 223.

*) Bilderdijk's Eerste Huwelijk, p. 193.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen