Wetenschappelijke bijdragen aangeboden door hoogleraren der Vrije Universiteit ter gelegenheid van het vijftigjarig bestaan - pagina 144

De Leerschool van Lucretia Wilhelmina 132

In gelukkige omstandigheden wies de in 1721 geboren oudste

dochter van J a c o b v a n M e r k e n en S u z a n n a W i 1 h e 1­

m i n a B r a n d t op. De „middelbare staat", waarin men, door de

Oppermacht „van de uitersten bevrijd, het waar geluk geniet der

gouden middelmaat"^), was haar deel; tusschen „de schaamle hut

en 't prachtig hof" gelegen, maar toch dichter bij de pracht dan

bij de schamelheid. Aan gaven van verstand en hart'paarde zij een

gezond gestel: wij hooren vóór haar ouderdom slechts eenmaal van

ziekte — hevig en kort —, nadat haar krachten jaren op te zware

proef waren gesteld. Door uiterlijk schoon heeft zij stellig niet uit­

gemunt. Het is opmerkelijk, dat zij, die tot 1768 gedurig als maagd

werd begroet, in dezen epitheton­lievenden tijd nooit ,,schoone

maagd" wordt genoemd. Het bekende portret van ouderen leeftijd

heeft wel niet het terugstootende van dat van D e L a n n o y , maar

het geeft evenmin eenig blijk van vroegere bekoorlijkheden, zooals

wij onmiddellijk opmerken in de afbeeldingen van B e t j e W o 1 f f.

Een statige matrone, met wat mannelijke trekken, waarin wij naast

goedheid en verstand niet minder wilskracht meenen te lezen; in

het zeer eendrachtige huwelijksleven met den braven N i c o 1 a a s

S i m o n v a n W i n t e r , sinds 1768 nog ruim twintig jaar lang

— zij stierf in 1789 —, zal zij wel, evenals in de kunst, de eerste

plaats hebben ingenomen; met de beste bedoelingen, en gevolgen,

overigens voor hun geluk. Wij denken onwillekeurig aan haar treur­

spel­heldin S e b i l l e v a n A n j o u , door haar ,,ten algemeenen

voorbeelde" gesteld van „oprechte en standvastige huwelijksliefde":

die haren G u y zelfs er toe brengt, zijn koninkrijk en heel de politieke

vrucht der kruistochten op te of f eren ter wille van hun hereeniging.

V a n persoonlijke gevoelens ten opzichte van het andere geslacht

vinden wij in haar werk geen spoor vóór haar opgeschroefd, lang­

dradig ja­woord op rijm op het rijm­aanzoek van den weduwnaar

harer vriendin; ^) maar ook hier is niets dan innige vriendschap

aan het woord; zij bewilhgt, als tot een heiligen plicht, „hoe vreemd

dees stap mij schijne", tot het samen leven met haren Jonathan.^)

'') V a n M e r k e n e n V a n W i n t e r , De Waare Geluksbedeeling (1792) 23»

^) Beide in Wiaare Geluksbed., 144—158 (1792 uitgegeven).

^) A.w. 153 en 158. Blijkbaar beschouwden zij zich reeds te voren verbonden

als David en Jonathan ; misschien noemden zij elkaar wel zoo, uitgaande van

Lucretia's vereering van den Bijbelschen held.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen