Wetenschappelijke bijdragen aangeboden door hoogleraren der Vrije Universiteit ter gelegenheid van het vijftigjarig bestaan - pagina 203

191 Het nominalisme van Zeno den Stoïcijn

zichzelf') of de deugd^) leeft, bezonnen handelt^) en dus de drift,

— die hij overigens niet als een op nadenken berustende keus,

doch als een „onrust der ziel" beschouwt *) —niet den vrijen teugel

laat. W i e dit ideaal­postulaat niet verwerkelijkt, moge vorderen

.— de term ngoxónxcov komt ook reeds bij Z e n o voor^) .— hij

mist het toch, „zondigt" ^) en doet „kwaad"''). W e l héél cru doet

aan, dat bij 't missen van dit onmogelijk ideaal absolutistisch alle

verschil wordt geloochend: al zijn sommige „zonden" wèl, andere

niet te dragen *), ze zijn toch alle gelijk.') O p 't gebied van 't niet

rechtstreeks innerlijke ligt de plicht [tb xaêijHov), aan welke Z e n o

een afzonderlijk geschrift wijdde.'") W a t plicht is dient afgeleid

uit den grondregel") en inzooverre nagestreefd.'^) Doch de scherpe

tegenstelling van goed en kwaad, die z.i. alleen het innerlijke leven

beheerscht, gaat hier niet door, '^) al erkent Z e n o '— zich aan­

passend aan de practijk — het verschil tusschen nagekomen en

verwaarloosde plicht. '^) — Evenwijdig aan deze uiteenzetting in

de deugden­ en plichten­leer loopt de onderscheiding in de

goederen­theorie: ook daar stelt hij goed tegenover kwaad, houdt

zoo echter tal van adiaphora over en onderscheidt bij deze weer

tusschen zulke die te verkiezen en andere die te verwerpen zijn.'')

Inmiddels, de goederen blijven, wijl uiterlijk, scherp onderschei­

den van den wijze, die z'n wijsheid daarin betoont, dat hij recht­

vaardig is in de toedeeling van deze goederen aan anderen, z'n

bezinning bewaart bij 't streven naar vermeerdering van eigen

») S. V. F., I, 45, 23.

2) S. V. F., 1. 45. 22. 46, 2.

3) S. V . F., I, 49, 26.

<) S. V. F., I. 50, 37 en 51, 5.

5) S. V. F., I, 56, 15.

6) S. V . F.. I, 52, 30.

7) S. V . F., I, 55, 23.

8) S. V. F., I, 59, 34.

5) S. V. F., I, 54, 13, 15 en 17.

10) S. V . R , I, 14, 31.

" ) S. V . F., I, 55, 7, H en 17.

" ) S. V . F., I, 47, )5.

») S. V . F., I, 55, 22.

") S. V . F., I, 55, 24.

>5) S. V. F., lil, 31, 13 en 35.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen