Wetenschappelijke bijdragen aangeboden door hoogleraren der Vrije Universiteit ter gelegenheid van het vijftigjarig bestaan - pagina 252

De structuur der rechtsbeginselen en de methode 240

idee inhoud te geven daar haar in verband te stellen tot de wereld-

beschouwingen der politieke partijen, door een phaenomenologie

der waarden etc. etc.

Gewijzigde hoa- W a t bovenal moet frappeeren is de gewijzigde houding van de

rechtspractijk rechtspractijk tegenover het positieve recht.

tegenovet het De logische „Begriffsjurisprudenz" heeft haar tijd gehad,

een materieel gerichte „Interessenjurisprudenz" heeft haar plaats

ingenomen.

De formalistische rechtsopvatting heeft zienderoogen terrein

verloren.

Men denke slechts aan de overwinning, die het materieele

onrechtmatigheidsbegrip in de jurisprudentie van den H.R. inzake

art. 1401 en vlg. B. W . heeft behaald op de vroegere formalistische

opvatting, aan de in de practijk reeds diep-doorgedrongen theorie

van het „abus de droit", aan de op ruime schaal buiten de wet om

aanvaarde theorie der risico-aansprakelijkheid etc. etc.

Een vrijer opvatting tegenover de wet heeft zich over de geheele

linie baan gebroken. Niemand gelooft meer in ernst dat het wetten-

recht leemteloos is. En met dit beter inzicht gaat gepaard een

herleefde belangstelling voor de vóór-positieve rechts-principia.

De rechtspractijk zelve toont ons de dynamiek, de bewegelijkheid

van een goed deel der rechtsbeginselen, hun verband met de histo-

rische ontwikkeling.

Maar de moderne humanistische natuurrechtelijke theorie kan

er niet in slagen deze rechtsbeginselen in hun organische zinstruc-

tuur te vatten.

Z e zoekt en tast, bouwt scherpzinnige theorieën op, maar ook

de moderne natuurrechtstheorie lijdt aan het grond-euvel der huma-

nistische wetsidee. Waarden-idealisme, historisme, psychologisme,

logicisme etc. etc. vieren hoogtij. De zinstructuur der rechtsbegin-

selen kan in deze theorieën niet tot haar recht komen. W a n t

condicio sine qua non voor een houdbare theorie dezer beginselen

is de aanvaarding van het rehgieus organisch beginsel der souve-

reiniteit in eigen kring.

* * •

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen