Wetenschappelijke bijdragen aangeboden door hoogleraren der Vrije Universiteit ter gelegenheid van het vijftigjarig bestaan - pagina 233

221 Rousseau en het Calvinisme

In 1713 toch, negen jaar voordat R o u s s e a u bij hem kwam,

was L a m b e r c i e r reeds aangeklaagd dat hij het huisbezoek

en het ziekenbezoek had verwaarloosd, dat hij de voorbereiding

voor de preeken veel te weinig ernstig nam, dat hij soms had ver-

geten op te treden, en dat zijn preek dikwijls niets anders was dan

een paraphrase van een hoofdstuk. Daarbij werd hij beschuldigd

van trotschheid en bovendien zou hij meermalen een aanmatigende

houding hebben aangenomen, en in de wijze waarop hij met zijn

zuster omging aanstoot gegeven hebben i ) ,

V a n de dogmatische houding van L a m b e r c i e r wordt niets

gezegd.

Waarschijnlijk hebben we echter in hem te zien een man die

zich van de dingen niet veel aantrekt, orthodox was in de leer,

daarbij lui, gewichtig doenerig en eigenzinnig.

R o u s s e a u zegt zelf dat hij hier bij dezen L a m b e r c i e r

is ,,élevé avec douceur, chez un ministre plein de sagesse et de

religion" 2). De vraag of R o u s s e a u in deze omgeving echter

een blijvenden indruk van het Calvinisme heeft ontvangen, moeten

we toch ontkennend beantwoorden. Niet alleen omdat het beeld,

dat we van den predikant krijgen niet erg geschikt is om ons gerust

te doen zijn over de wijze waarop hij het Calvinisme aan zijn leer-

ling zou bijbrengen, maar ook omdat er te veel divergentie ligt bij

dezen predikant tusschen leer en leven.

Wellicht is wat hij hier hoorde wel zuiver Calvinistisch geweest,

maar de adaptatie aan dat Calvinisme moet bij den emotioncelen

J e a n J a c q u e s ten eenenmale hebben ontbroken. Een emotio-

neel type als hij met een verleden zooals hij had, is nu eenmaal

voor redelijke betoogen niet recht vatbaar. Bovendien is juist de

leeftijd van 10 tot 12 jaar het allerminst geschikt om corrigeerenden

invloed te hebben. Immers, hoewel in deze jaren de allereerste ver-

schijnselen der prae-puberteit openbaar worden, zijn deze jaren

toch de jaren van bezinking van hetgeen in de periode van zes tot

tien jaar werd doorgemaakt.

Juist echter bij het 200 buitengewoon belangrijke twaalfde jaar

komt R o u s s e a u weer op eigen beenen te staan. Zijn vader, die

1) Notulen van 30 Jan. en 14 Febr. 1713.

2) Conf. VIII. 45.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen