Wetenschappelijke bijdragen aangeboden door hoogleraren der Vrije Universiteit ter gelegenheid van het vijftigjarig bestaan - pagina 109

<^^ Het samengestelde woord

het omgekeerde niet prijs geeft, hoewel de gewoonte der taal daar-

tegen in gaat. Beteekent nu ab niet zoolang werkelijk en uitsluitend :

a van b. als de keus der taal daarbij bepaald blijft? Inderdaad, dit

zoolang echter zou dan uitsluitend ab maken tot a van b, indien

de keus bestendig bleef. Zulk een bestendigheid zou opheffing der

keus zijn : eenmaal gedaan kan zij echter steeds nog een einde

nemen en verkeeren.

Het omslaan van de verhouding in beteekenis van a en b in ab

geschiedt óf plotseling en verder onbegrijpelijk, en is dan slechts

bewijs van de gelijkwaardigheid van het tegendeel, nadat het eene

gekozen is, óf wel zij geschiedt aan een kennelijk gunstig geval, dat

is een geval, waarvan de eigen semantische bepaaldheid begrijpelijk

maakt, dat daaraan de regel van tot heden omsloeg. De taal maakt

soms, na keuze van ab==a van b die beteekenis zelf te niet, doordat

zij als bestanddeelen voor a en b iets invult, waardoor yan in dit

geval niet meer met afhankelijk van omschreven kan worden. Is de

volgorde der bestanddeelen vastgelegd aan een beteekenis, die men

omschrijft met van, of afhangend van, zoo kan de taal dien regel

zelf als het ware tersluiks ontloopen, door al maar bestanddeelen

op elkaar in samenstelling te betrekken, welker omschrijfbaarheid

met van twijfelachtig is. De taal kan die gevallen gemakkelijk

onopgemerkt vermeerderen, doordat het al of niet voldoen van de

bestanddeelen aan den gestelden regel pas uitkomt, wanneer door

afzonderlijk omschrijven van de verhouding der bestanddeelen wordt

nagegaan en vergeleken, óf telkens aan den regel is voldaan. Hoe

menigvuldiger samenstellingen een taal ontwikkelt, hoe meer de

gevallen toenemen, dat nog wel met van omschreven kan worden,

maar zoo, dat de beteekenis van van zelf meer en meer ontledigd

wordt, wat zijn uiterste grens bereikt, als de beteekenis a van b

van die van b van a niet meer verschilt. W a a r dit laatste bereikt

is, heeft van alle bepaaldheid verloren en is tot nietigheid vervallen.

a van b en ab = b van a en ba zijn dan paarsgewijze gelijk; daar

nu ab en ba principieel gelijk zijn, heeft van in a van b dan niets

onderscheidends meer. Talen, die het samengestelde woord sterk

kweeken, laten dan ook omschrijving met van niet in alle gevallen

toe, tenzij van wordt opgevat als ledig. Hetzelfde eerste bestanddeel

gaat met andere verbindingen aan, die niet een vaste omschrijving

W.B. 7

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen