Wetenschappelijke bijdragen aangeboden door hoogleraren der Vrije Universiteit ter gelegenheid van het vijftigjarig bestaan - pagina 223

211 Rousseau en het Calvinisme

Geiste des Calvinismus gar nichts zu tun hat, sondern scin reines

Gegenteil ist." i)

Ook anderen beweren dat R o u s s e a u op geen enkele wijze

kan worden gezien als een kind van C a 1 v ij n, tenzij dan dat men

erkent dat het Calvinisme een ontwikkeling gekregen had, die het

deed afwijken van zijn oorspronkelijk type. Zoo bijvoorbeeld

C u en d e t 2).

Eigenlijk is ook de opvatting van R o d wel iets anders. Hij zegt:

„Les principes sont ceux mêmes du protestantisme, tels du moins

qu'ils devaient se développer dans la suite. lis se ramènent au

principe fondamental de l'autorité suprème de la conscience, qui est

ie germe essentiel de la Réforme." 3)

Maar H a d o r n zegt zelfs dat R o u s s e a u vijandig stond

tegenover het Calvinisme. Hij spreekt van „cine Wcsensfeindschaft,

gereizte Gegnerschaft gegenüber dem Calvinismus, von dessen

Begründer er sich in Wirklichkeit als von einem ihm fremden Geist

abgestoszen fühlen muszte."*)

Zelfs sterker, hij betoogt als volgt: doordat R o u s s e a u een zoo

gansch andere houding aanneemt tegenover zonde en ongerechtig­

heid dan C a 1 v ij n, doordien R o u s s e a u leert, dat de

mensch van nature goed is, wordt hij, zoo zegt H a d o r n, zelfs

voor Geneve en voor de Christenheid, een tegenstelling van

C a l v i j n . ,,Durch diesen Satz ist Rousseau für Genf und die

Christenheit die Verkörperung des unüberwindlichen Gegensatzes

zu Calvin geworden, ein Zeichen des unversöhnlichen Wider­

spruchs, der jede Vermittlung ausschlieszt. Von Calvin zu

Rousseau gibt es keine Brücke. W o Rousseau zur Geltung kommt,

da wird zerstört, was Calvin aufgebaut hat." 5)

Een andere opvatting omtrent het probleem dat ons bezig houdt,

wordt geteekend door S e i p p e 1 in zijn boek „Les deux Frances

et leurs origines historiques" 6). S e i p p e l zegt, dat er in het

Calvinisme een verborgen tegenstelling is tusschen de Calvinisti­

1) Noot op pag. 699.

^) La philosophic religieuse de J. J. Rousseau, Geneve (1913).

*) l'Affaire J. J. Rousseau. P aris­Lausanne (1906) pag. 83.

*) Jean Jacques Rousseau und des biblische Evangelium, (1913). P ag. 31.

'') a. w. pag. 32.

«) Lausanne 1905.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen