Wetenschappelijke bijdragen aangeboden door hoogleraren der Vrije Universiteit ter gelegenheid van het vijftigjarig bestaan - pagina 238

D e structuur der rechtsbeginselen en de methode 226

positieve recht ons slechts gegeven is in d en samenhang van d en

kosmos en d at zijn zin slechts in d ien samenhang valt te verstaan,

dat het vatten van d ien zin afhankelijk moet zijn van d en kijk, d ien

men op d ien samenhang heeft.

Is het recht „wil van d en Staat" of „wil van d en wetgever", wat

is d an d ie mysterieuze „wil van d en statelijken wetgever"? Iets bui­

ten­rechtelijks, een psychische streving of voorstelling b.v.? Dan

moet d ie wil ook psychologisch word en ged uid en is d e rechtswe­

tenschap bij d e psychologie ingelijfd . Of een systeem van logische

subsumtieoordeelen ? Dan moet het positieve recht als een logisch

begrippensysteem word en ged uid , waarin het bijzond ere uit het

algemeene valt te d ed uceeren met d e hulpmid d elen d er Aristoteli­

sche subsumtielogica.

Of wellicht een sociale of historische functie? Dan moeten socio­

logie en historiewetenschap d en zin van d en Staatswil d uid en.

In elk geval heeft het naïef positivisme, d oor het recht als prod uct

van een buitenrechtelijken staatswil te vatten, reed s ongewild posi­

tie gekozen in een vraag van levens­ en wereld beschouwing, nl.

tegenover d en zin van het recht in d en levens­ en wereld samenhang.

Zijn naturalistische instelling, d ie zich in alle grond vragen van

het rechtswetenschappelijk d enken d oet gevoelen, is slechts ge

maskeerd d oor zijn anti­wijsgeerige allure.

Het „cntisch" Het mod erne zgn. critisch positivisme uit d e school van K e 1 s e n

openlijke^breuk t^^^^^t ond anks zijn scherpe afwijzing van alle natuurrechtelijke ge­

met het neutra- zichtspunten uit het d omein d er rechtswetenschap, het verband

' ^' *'^^ " ^ tusschen zijn formalistische, normlogische method iek en een bepaald

type d er humanistische levens­ en wereld beschouwing niet langer

te bemantelen. Het komt er openlijk voor uit, d at d e grond slag van

heel d e normlogische method iek; d e isoleerend e scheid ing van d e

gebieden van het ,.natuurzijn" en het „zoo behooren", een onbewijs­

baar postulaat is d er id ealistische levens­ en wereld beschouwing i ) .

Dat is wijsgeerig beschouwd reed s een niet geringe vooruitgang.

^) Zie K e l s e n , Haupiprobleme der Staatsrechtslehre, Wovrede zur Ier Auf^.

S, V : „Zur Method e selbst moge cin d ieser Stelle nur mein Ausgangspunkt

hervorgehoben werd en, von d em aus ich an die Lösung d er mir gestellten Aufgabe

herangetreten bin. Dazu ist hier d eshalb d er geeignete Ort, weil es sich d abei

um piiinzipielle, letzten End es in d er Weltanschauung wurzelnd e, d aher subjektlve

imd und iskutierbare Voraussetzungen hand elt."

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen