Wetenschappelijke bijdragen aangeboden door hoogleraren der Vrije Universiteit ter gelegenheid van het vijftigjarig bestaan - pagina 110

De eenheid der syntaxis 98

met van verdragen, tenzij van alles beteekeut, vgl. Kriegszeit = Zeit

des Krieges, Kriegsgefangner = im Kriege Gefangener; Weltfreude

= Freude an der Welt, Weltlauf = Lauf der Welt.

W a s van ter omschrijving telkens bruikbaar, dan zou het als vast

correlaat met de samenstelling zelf deze niet ophelderen. Moet

in plaats van van telkens een ander omschrijvend morpheem gebruikt

worden, dan blijkt de samenstelling niet door één omschrijving

bepaalbaar: de samenstelling gaat van geval tot geval anders met

haar bestanddeelen te werk, met het gevolg, dat die toenemende

onbepaaldheid der verhouding van ab het onderscheid tusschen

afc en ba bedreigt. Vergelijk bij het voorbeeld met W e l t nog Welt-

licbe = Liebe zur Welt, Weltstadt is niet == Stadt der W e l t —

moeilijk omschrijfbaar — Weltweiser == Weiser hinsichtlich des

Lebens in der W e l t ( ? ) .

Bij toenemende variëteit in de omschrijving der samenstelling

blijft in het Duitsch het onderscheid van ab en ba aanvankelijk

onaangetast. Zeker verband tusschen ab en ba is er in Weltfreude

en Freudenwelt; equivalent zijn die omkeeringen zeker niet. Dat de

omgekeerden equivalent worden is de grootste verandering, die bin-

nen de wet der samenstelling kan plaats hebben. Omschrijf baarheid

met verschillende morphemen maakt de omschreven gevallen niet zoo

verschillend, als wanneer ab blijkt ba tot equivalent te hebben. In

dat geval worden alle omschrijvingen met morpheem onderling

gelijk. Deze irrelevantie is achteraf een document voor de meer-

genoemde nietigheid der morphemen. Immers door het samenvallen

van ab en ba wordt het oorspronkelijkste en soepelste van alle

morphemen: volgorde, gerelativeerd. Dan blijft slechts de onder-

scheidenheid der twee verbondenen over én hun eenheid. Wederom

blijkt deze op niets anders gegrond dan op de betrokkenheid der

twee op elkander. In oorsprong zijn zij, zonder volgorde, a van b en

b van a tegelijk. Zonder volgorde op elkaar betrokken vinden zij

als eenheid zelfs geen uitdrukking in de taal. Deze onmogelijkheid,

om in oorsprong in de taal te worden uitgedrukt is de diepere

grond van het nul-morpheem der verbinding, oorsprong der mor-

phemen. Niet enkel de aard der verbinding, de verbinding zelf is

in oorsprong: niets.

Het Grieksch kende naast samenstellingen met een afhankelijk

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen