Wetenschappelijke bijdragen aangeboden door hoogleraren der Vrije Universiteit ter gelegenheid van het vijftigjarig bestaan - pagina 101

89 Verwisselbaarheid en equivalentie

zelfde iets heeft ook daar een bepaald woord. Of het nu ietwat over-

eenkomstig of geheel anders in klankbouw is dan in de eerste taal,

steeds geldt van datzelfde iets, dat het hier aldus, en ginds anders

heet. Dit beteekent, vanuit de eenheid gezien, dat wat hier aldus

klinkt, ginds anders klinkt en dat die beide klanken één zijn. Zoo

zijn alle andere uitdrukkingen voor hetzelfde de gelijken van één

uitdrukking daarvoor in een bepaalde taal. Dit geldt niet alleen van

woorden, maar van alle uitdrukkingen, die equivalent zijn. Wel

t'erre van dat een verschijnsel uit zijn eigen taal volledig verklaard

of verstaan zou kunnen worden, zijn veeleer de (anders uitziende)

equivalenten van dat verschijnsel in andere talen de bepalingen

van dat verschijnsel zelf. Dit toegepast op het geval der Grieksche

preposities : wat dvri is wordt onvolledig bepaald door andere

Grieksche woorden, en verder door de (verschillende) omschrij-

vingen die er van geval tot geval in andere talen voor noodig zijn.

W e l kunnen ook in de eigen taal van geval tot geval verschillende

omschrijvingen van hetzelfde optreden, deze zijn echter niet leer-

zamer dan de omschrijvingen van datzelfde in (^n andere taal,

wanneer ze in de eerste taal terugvertaald worden.

De taalvergelijking spoort in andere talen het materiaal aan

equivalenten op, die een verschijnsel in zekere taal bepalen. Die ver-

gelijking is te vruchtbaarder, naarmate het onderscheid in de equiva-

lenten grooter is. Verschilt bijv. alleen de klank van een woord voor

hetzelfde in de een en de andere taal, terwijl in grammatisch gedrag

beide woorden overeenkomstig zijn (bijv. beide substantief, manlijk,

vocaalstam, naamvallen, lat, servus = gr. dovXog) dan levert de

vergelijking niet meer op dan de variabiliteit in klank voor uit-

drukking van hetzelfde iets ; dit is het algemeene en minimale

symbool voor het onderscheid der talen. Voor datgene, waarin

equivalenten in de verschillende talen overeenstemmen, substan-

tief zijn, naamvallen hebben, als subject optreden, enz. is de verge-

lijking niet vruchtbaar. Immers zij bevestigt in de overeenkomst van

taal tot taal de vastheid van het onderscheid der onderhavige

grammatische begrippen. Naast de synthetische winst, die in de

overeenkomst-op-den-woordklank na zit, blijft het onderscheid der

taaicategorieën bevestigd en het maakt blijkens de vergelijking geen

verschil, of wij de kennis van die categorieën op één bepaalde taal

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen