Wetenschappelijke bijdragen aangeboden door hoogleraren der Vrije Universiteit ter gelegenheid van het vijftigjarig bestaan - pagina 97

85 Verwisselbaarheid en equivalentie

Dat de soortgenooten van van daarmee één zijn in leegheid van

betcekenis, schijnt door hun weionderscheidenheid van van te wor-

den weersproken. Soortgenooten openbaren hun eenheid echter niet

in slechts daarin, dat ze binnen de soort één zijn (als soortgenooten

zijn zij veel), maar bovendien in een minder eenvoudigen, dieperen

vorm van eenheid, die eerst langs een omweg kan worden opge-

spoord: verwisselbaarheid. De aard van deze eenheid, die niet buiten

het menigvuldige is, en daardoor moeilijk ontwaard wordt, gaan wij

nu aan soortgenooten van van demonstreeren. Eenheid als verwis-

selbaarheid kan empirisch worden opgespoord, als blijkende verwis-

selbaarheid. Zij wordt gevonden door de volgende empirische over-

weging.

a, a. verwisselbaarheid en equivalentie.

Fransch pour is Nederlandsch uoor. Deze soortgenooten van van

zijn één op het verschil van Fransch en Nederlandsch na. Dit ver-

schil zegt, dat yoor niet overal en altijd voor. maar te eeniger tijd en

ergens pour is. Ook houdt het in, dat t70or niet in alle opzichten is

wat het zelf is: het is nl. soms : pour. Pour is echter ook niet telkens

foor; in depart pour Paris is pour = naar. Of zullen we zeggen, dat

pour telkens voor beteekent. maar in een bepaald geval met naar

vertaald moet worden ? Of wel, dat pour = poor is, maar in zekere

gevallen = naar beteekent? Bedoelt men, dat het Fransch in dit

geval naar (= vers) door pour heeft vervangen? Of dat het Neder-

landsch poor wel eens door naar vervangt? Blijvend in de tegen-

stelling: regel en uitzondering, beteekenen en zijn, raakt men niet

de volledige strekking van het empirische feit, dat poor veelal pour

en omgekeerd, maar depart pour Paris = vertrek naar Parijs is.

Soortgenooten (voor, naar), die het Ned. op zichzelf niet ver-

wisselt, verwisselen het Nederlandsch en het Fransch samen wel.

W a t in begrensder taaiervaring vastligt in weionderscheidenheid

binnen één soort, dat is in ruimer taaiervaring (Nederlandsch en

Fransch) verwisselbaar. Nederlandsch poor wordt soms tot naar,

wanneer het in het Fransch komt. Fransch pour wordt tot pers,

wanneer het in het Nederlandsch komt.

Deze verwisselbaarheid der voorzetsels in ruimer taalgebied bij

weionderscheidenheid in iedere taal afzonderlijk is hetzelfde als wat

anders het idiomatische van voorzetsels in de talen genoemd wordt.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen