Wetenschappelijke bijdragen aangeboden door hoogleraren der Vrije Universiteit ter gelegenheid van het vijftigjarig bestaan - pagina 89

De grondvorm

n

tweede zal de relativiteit van alle verder voorkomende vormtypen

moeten worden aangetoond. Deze zal als onbestendigheid, ver-

wisselbaarheid, en onderlinge afhankelijkheid van die vormtypen

moeten blijken. Ook de grondvorm zelf zal niet vrij staan ; hij zal

met andere grondbestanddeelen, buiten de taal, verband houden.

A. De grondvorm.

De grondvorm van verbinden in de taal is iets beteekenends door

nog iets laten volgen met de bedoeling, dat het laatste op het eerste

betrokken, als met dat eerste één wordt opgevat. Deze grondvorm

is terug te vinden in den vorm subject-praedicaat, dien men veelal

met uitsluiting der andere voor het eminente type van den grond-

vorm houdt. Hij is echter ook aanwezig in de attributieve bepaling, in

het samengestelde woord en waar verder eenig tweeërlei, als eenheid

bedoeld, voorkomt. Deze opvatting van den grondvorm zondert den

zin niet af van de woordgroep of van het zinsdeel. Voor haar

vallen : cfeze boom, 'n boom hier; dit boom en boom~stronk

gelijkelijk onder den syntactischen grondvorm. Dat in homo bonus .

bonus praedicatief èn attributief kan zijn, is geen onderscheid,

van belang voor den grondvorm, in beide gelijkelijk vertegenwoor-

digd. Ook is praedicatief gebruik niet het eerdere of ten grondslag

liggende, waaruit het attributieve zou ontstaan : het een is des

anders correlaat en omgekeerd, i )

Onder voorbeelden van den grondvorm springt het type S P,

homo gaudet het meest in het oog. Als zelfstandig staande groep

presenteert het de eenheid van twee duidelijker dan een attributief

homo gaudens of gaudium hominis, waarin voor sommiger gevoel

aanwijzing ligt van het ontbrekend praedicaat; zulke groepen

missen, als afhankelijk, in zich zelf de eenheid, die de verbinding

subject-praedicaat heeft. In de laatste sluiten de bestanddeelen

samen tot een eenheid, die niet in een daarbuiten gelegen aanvulling

eerst volledig wordt, en die zelfs geen aanvulling verdraagt anders

dan ten gunste van zijn bestanddeelen. Met dit al is het type S P

als aanzienlijkste van alle verbindingen behept met het bezwaar van

zijn aanzien : het stelt andere typen in de schaduw, die het wezen

^) Deze opvatting staat dicht bij de door J o h n R i e s , Was ist Syntax?

Praag 1927^ ontwikkelde. Zij onderscheidt zich van deze door de radicale

equivalent-verklaring van zin, woordgroep, samenstelling enz.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen