De ethiek in de gereformeerde theologie - pagina 22

'•20 leer van het geweten de zeer bedenkelijke wending, dat zij het ethische ^^--^ /

losmaakt van de religie en de moraal autonoom maakt.

Van dit laatste

is echter bij Rome en de oude Protcstantsche Theologie geen sprake. De nadruk valt hier op de s}'ntere.sis: het bewaard blijven

van de

ingeschapen zedewet in het menschelijk bewustzijn. Niet uit de wet der natuur en evenmin uit het geweten namen Rome ^

en de oude Protestanten dan ook de zedelijke normen, maar vonden die, \^\

gelijk ik reeds opmerkte, in den decaloog. Op het voetspoor van Augustinus belijdt ook R o m e : ,,decalogum legum omnium summam et epitomen esse" ^), ook hier is hij de korte samenvatting van alles wat de lex naturae voorschrijft,

\

en in den Catechismus Romanus vindt men dan ook zijn

uitlegging.

-:J^

Desniettemin stelt Rome naast den decaloog als lex vetus de

lex nova sive evangelica door Christus gegeven.

Deze lex nova bevat,

naast de nieuwe geboden, ook de consilia, met name de continentia, obedlentia et paupertas, waaruit dan als vrijwillige geloften het leven der ,,religieusen" met zijn ,,hoogere zedelijkheid" ontstaat. Tegen deze lex nova nu namen zoo Lutherschen als Gereformeerden positie.

Met Rome erkennen zij, dat de decaloog niet anders bevat dan

wat oorspronkelijk" lii' het zedelijk bewustzijn

des menschen was inge-

schapen, maar tegen Rome werd het bestaan eener lex nova evenzeer ontkend, als tegenover de Socinianen het bestaan van additamenta op den decaloog.

En evenzeer werd het bestaan der consilia evangelica als norm

voor de opera superrogatoria geloochend. wat Hij in Mattheus i6 : 2 4 :

Wat Christus in de Bergrede,

„Zoo iemand achter Mij wil komen, die

verloochene zich zelven en neme zijn kruis op en volge Mij", — wat Hij omtrent vijandsliefde en broederliefde had gezegd, is niet anders dan de wet van Sinaï in haar dieperen zin ontsluieren.

Dit is wat het oude

Protestantisme bedoelde met zijn leer van de perfectio legis. Hoewel nu Lutherschen en Gereformeerden in dit alles overeenstemden, kan toch niet worden ontkend, dat er ook nog onderling verschil was. Wel zegt ook MELANCHTHON, dat de decaloog is „summa doctrinae omnium virtutum".

Wel heeft de Luthersche theoloog GERHARD de overeen-

stemming der tien geboden met de wet der natuur in bijzonderheden aangewezen.

Wel kent ook de Luthersche Theologie evenals de Gerefor-

1) C a t e c h i s m u s R o m a n u s ,

Pars tertia, I,

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen