De ethiek in de gereformeerde theologie - pagina 43

41 In de tweede plaats heeft VOETIUS, na dus aan de ethiek eens en voorgoed een plaats in het academisch onderwijs als afzonderlijk leervak te hebben verzekerd, haar, zooals èn uit de D i s p u t a t i o n e s

S e l e c t a e voor de

Theologia moralis èn uit de E x e r c i t i a Pietat-is voor de Theologia ascetica blijkt, ook materieel op een wijze behandeld als na hem nooit is geschied. Men behoeft met name het 3de en 4de deel der Disputationes slechts in té • zien, om te leeren hoe op schier alle quaesties uit zijn dagen van practische ethiek daar een antwoord is te vinden, en alle bewering, dat de decaloog zich niet leent als schema eener plichtenleer, wordt daardoor dan ook volkomen gelogenstraft.

En wat zijn E x e r c i t i a

P i e t a t i s betreft, deze ascetiek

beantwoordt aan den eisch dit leervak ook thans weer gesteld, om ,,het kind van God te leeren zich te beter tegen Satan, tegen de wereld en zijn eigen vleesch te wapenen en meer in de Tente des Heeren te verkeeren" i). In de derde en laatste

plaats acht ik daarom met VOETIUS het

hoogtepunt der ethiek in de Gereformeerde Theologie bereikt, omdat hij, hoe ook verwant aan de Puriteinen, toch de gevaren die in hun richting staken heeft doorzien en overwonnen en daardoor juist de beoefening der ethiek weer in zuiverder banen heeft geleid. Die gevaren heb ik u straks genoemd. Zij zijn: hun nomisme; hun niet genoeg onderscheiden tusschen het voorbijgaand nationale en het blijvend menschelijke in Israels wetgeving en eindelijk hun stellen van het primaat van den wil op het voetspoor van RAMUS.

dit

Wat nu het eerste betreft, het nomisme, dan heeft ook VOETIUS

wel doorzien.

De tegenstanders noemden dit de „precijsheyt" der

Puriteinen, men verweet dit ten onzent reeds aan TEELLINCK.

Welnu,

VOETIUS heeft dit verwijt onder de oogen gezien en er een afzonderlijke disputatie „de praecisitate" aan gewijd '-), terwijl hij hetzelfde onderwerp in een meditatie en ook in zijn praefatie voor TEELLINCK'S werken, twaalf jaar vroeger had behandeld.

Vergun mij het desbetreffende stuk uit de

praefatie, in het kort, mede te deelen. „Soo men een Pharisaische, vleeschelyke ende superstitieuse strengichheyt of precijsheyt verstaet, die wil ick in niemand ter wereld verschoonen, gelijck ick mijn gevoelen van soodanighe vijsheyt ende precijsheyt rondelick verklaert hebbe in seecker miditatie over Jacobi 2 : 12 (Spreekt alzooen

1) Enoyclop. der Heilige Godg., Ill, p. 43ö. 2) Disp. Select., III, p. 59.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen