De ethiek in de gereformeerde theologie - pagina 34

3'i „res ipsae credendae", dus objectief,, maar iets in het subject zelf. Fides, zegt RAMUS, est fiducia in Deum de ipsius beneficiis erga suam ecclesiam. i) En

zoo nu

vinden

wij

het bij PKRKINS en bij diens leerling AMESIUS.

Alvorens op VoKTn;s terug te komen hebben ^^ij den arbeid op ethisch gebied van dezen Puritein, die in 1610, om in Engeland, zijn vaderland, de vervolging te ontgaan, naar Holland kwam, gade te slaan.

Met hem

vooral, aan wien nog niet lang geleden ten onzent een monographie is gewijd -), kwam de puriteinsche invloed onmiddellijk in de Gereformeerde ethiek.

AMESIUS, wiens aandeel in den strijd .tegen de Remonstranten

en ook tegen den kardinaal BELLARMIXUS ik hier slechts heb te memoreeren, is als ethicus vooral van belang endoor zijn ,,M e d u l l a T h e o l o g i c a " , opgesteld van

ten behoeve

Amsterdamsche

der bursalen te Leiden, die daar op kosten

kooplieden in de 'I'heologie studeerden en wier

regent hij van 1619—1622 is geweest, èn door zijn „ ü e c o n s c i e n t i a et

ei us

iure

vel

casibus,

libri

quinque",

opgesteld

ten

behoeve der studenten van Franeker, wier professor hij van 1622—1633 is geweest. De Theologie is ook voor AMESIUS evenals voor RAMUS doctrina Deo vivendi •') en heeft gelijk bij hem twee deelen, die AMESIUS f i d e s e t observantia

noemt, waarbij fides dan ook weer den subjectieven zin

heeft van ,,acquie=centia cordis in Deo, tamquam in authore vitae vel salutis aeteinae".

Geeft het eerste deel der M e d u l l a wat wij zouden

noemen de dogmatiek, in het tweede deel krijgen wij de ethiek, of de leer der observantia.

Dit woord, dat ook RAMUS reeds gebruikte en dat

denken doet aan de ,,observanten" der middeleeuwsche geestelijke orden, wier onderhouding van de regels strenger was dan van andere ordebroeders, kenmerkt het Puritanisme als de meer strengere, de „praecise" onderhoudingvan 's Heeren geboden.

Het schema waarin AMESIUS zijn ethiek geeft,

vertoont groote overeenkomst met dat van POLANUS e. a.

Onder het

begrip van Cultus Dei en wel immediatus en mediatus wordt ook hier de ethische zijde van het leven bezien.

De decaloog is daarbij streng

1) In het antwoord op de 21ste yraag van den II. C. is deze tweeërlei zin van de fidcs zeer gelukkig gecombineerd. 2) D E . Hroo TISSCHF.R, „G U i 1 i el m U S A m e s i u s , zijn l e v e n en w e r k e n " , Haarlem 1894. • 3) M e d u l l a I, 1.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen