De ethiek in de gereformeerde theologie - pagina 40
Rede bij de overdracht van het rectoraat der Vrije Universiteit te Amsterdam
38 onderwijs in de ethiek had ingericht i). Deze inrichting was vrij eenvoudig. VoETius onderscheidt twee deelen in de Theologie, een theoretisch en een practisch, en in dit laatste, de Theologia practica, heeft hij dan weer drie onderdeelen: de moraal, de ascetiek en de politica ecclesiastica met de homiletiek. De moraal en de ascetiek vormen bij hem de practische ethiek. Als handboek bij dit onderwijs gebruikte hij den Heidelbergschen Catechismus en wel het derde deel.
\
Wat daar gevonden wordt over het
gebod was de grondslag van het onderwijs in de moraal, die hij dan ook wel theologia moralis sive decalogica noemt en waarbij hij tevens de casuïstiek opnam, terwijl wat daar gevonden wordt over het gebed grondslag van de ascetiek was.
VOETIUS heeft ons van zijn ethiek geen afgerond
-~
systeem nagelaten; toch bezitten wij wat het eerste onderdeel, de theologia moralis, betreft een kostelijk stuk, dat als schema dienst moest doen. Ik bedoel zijn ,,syllabus quaestionum ad decalogum", afgedrukt op het "énrde van het 4<= deel der Disputationes -). Tiiedt ons eerst de prolegomena
Deze korte samenvatting
waarin over de
Theologia practica
in het algemeen en vervolgens over de bona opera als het eigenlijk object der moraal, wordt gehandeld.
Het eerste stuk bespreekt de bona
opera in het algemeen, waarbij achtereenvolgens eerst het zedelijk subject en dan de vereischten, de verdeeling en de tegenstelling der goede werken of de zonden ter sprake komen.
Het tweede stuk handelt over de bona
opera in het bijzonder en geeft een plichtenleer naar den decaloog.
De
uitwerking van dit alles vindt men in het 3*= en 4" deel der Disputationes Selectae.
Wat het tweede deel der ethiek betreft, de ascetica, daarover
bezitten wij van de hand van VOEÏIUS een afzonderlijk werk, dat onder den titel: T a A s k e t i k a sive E x e r c i t i a p i e t a t i s in u s u m J u v e n t u t i s
1) !Nos cum praelectioneë locorum communium et Uebdora.idales disputationes a primis prot'essionis noatrae in hac Academia exordiis ordine instituissemus ,id confessionem Belgicam, tertiam partem Catechesios, liturgiam et canones ecclesiasticos: partiti tune sumus posteriorera partem theologiae (quam practicam appellamus) in tres sectiones, quarum p r i m a continebat theologiam moralcm et casuisticam jam inde a tertia parte catechesios usque ad tit. de precatione: s e o u n d a aseeticam, h. o. exercitia pietatis seu praxin dcvotionis, ab tit. catechesios de precatione, usque ad fincm: t e r t i a peliticam ecclesiasticam, ad nostram liturgiam, constitutiones ecclesiasticas, et tit. de clavibus regni coelorum seu disoiplina ecclesiastica ex secunda parte catechesios )iuc tractum. Ad tertiam hanc sectionem reducimus etiam theologiam, quara alii vocant propheticam, seu theologiam practicam concionatoriam. D i s p . S e l e c t . III, p. 2 en 3. 2) Ibid., p. 762. Syllabum istarum quaestionum, quo in privatis collegiis decalogicis, aliquoties usus sum, hie in gratiam studiosorum aliorumcjue cxliibeo.
Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt
voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen,
vragen, informatie: contact.
Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing.
Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this
database. Terms of use.
Bekijk de hele uitgave van woensdag 20 oktober 1897
Rectorale redes | 92 Pagina's
Bekijk de hele uitgave van woensdag 20 oktober 1897
Rectorale redes | 92 Pagina's