Zedelijkheid en recht - pagina 61

57 eigen somatisch-psychisch bestaan, waarbij de „wil naar binnen" werkt; de gerechtigheid daarentegen een deugd in de relatie tot anderen, waarbij de „ wil naar buiten" werkt. In dezen laatsten zin sprak reeds Aristoteles van, wat de lateren noemden, de iustitia generalis en w&Siwnder dan saamgevat zijn alle deugden in de relatie tot anderen. Maar in het, voor de wijsbegeerte van het recht, zoo belangrijke 5® boek van zijn Ethika Mkomacheia leerde hij ons bij die iustitia generalis weer te onderscheiden wat men later genoemd heeft de iustitia propria vel particularis. Deze laatste is dan die deugd welke in de relatie tot de medeburgers, op het stuk van wat hun toekomt, noch te veel, noch te weinig doet geven, maai dat ison wat juist midden tusschen het te veel en te weinig ligt. De nadere verdeeling dezer iustitia particularis in : iustitia distributiva en iustitia commutativa met haar zoo bewonderenswaardige onderverdeelingen, kan ik hier laten rusten. Alleen wil ik nog de opmerking maken, dat de middeleeuwsche en ook onze gereformeerde moralisten, deze onderscheidingen hebben overgenomen. Is alzoo de gerechtigheid in enger zin, slechts een onderdeel van die gerechtigheid in ruimer zin, welke ik zou willen omschrijven als de welwillendheid, dan ligt in die iustitia generalis de eenheid van de zedelijke en de rechtelijke gezindheid. Zij zijn niet te scheiden, al zijn zij ook te onderscheiden. Zedelijke gezindheid omvat veel meer dan rechtelijke. Zij omvat de tot hebbelijkheid geworden wilsrichting in de relatie èn tot ons zelf èn in die tot anderen en in deze laatste relatie is zij dan de deugd der

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen