Zedelijkheid en recht - pagina 59

55 over Sohm het kerkrecht handhaaft: ^'') „Niemand zal wel aandurven te beweren, dat het recht als zoodanig des te beter uitkomt, naarmate de menschen er zich te meer tegen inzetten, en dat rustige burgers, die er gaarne aan gehoorzamen, er juist daardoor eigenlijk aan te kort doen." Uit den tweeërlei dwang — reeds verbonden met die zede waaruit, naar wij in den genetischen weg vonden, èn het recht èn de zedelijkheid, naar hun objectieve zijde zijn ontstaan — differentieert zich èn de uitwendige dwang, die met het positieve recht, èn de innerlijke drang die met de gangbare zedelijkheid is verbonden. Maar deze tweeërlei dwang der zede is, evenals de rechtsdwang en de zedelijke drang, die er zich uit differentieeren, niet dan bijkomstig. Het is het „natuurlijk wederstreven", om nog eens met Rothe te spreken, in het willend en handelend subject, dat deze dwang en deze drang er bij doet komen. Dit nu brengt mij tot wat wij in de tweede plaats hebben te bezien, de subjectieve zijde van zedelijkheid en recht.

Verstaan wij onder de subjectieve zijde van zedelijkheid en recht de gezindheid en de voor haar geldende normen van het handelend subject, — om ook hier tot een nadere begripsonderscheiding te komen, moeten wij ons allereerst bezinnen over het begrip gezindheid. Gezindheid nu zou ik willen omschrijven als door- I gaande, in den zin van tot hebbelijkheid geworden wilsrichting. Wanneer nu deze tot hebbelijkheid ge-

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen