Zedelijkheid en recht - pagina 73

6>9 van veelszins toevallige omstandigheden, die regeling, waar en wanneer zij tot stand komt, ook anders had kunnen zijn dan zij is. Dan, ook bij de gangbare zedelijkheid valt het element der toevalligheid niet te ontkennen. Evenmin als een algemeen geldend positief recht, bestaat onder de menschen een algemeen geldende zedelijkheid. Er is een verschil in de normen waarnaar menschen op aarde elkander en zich zelf zedelijk beoordeelen, dat doet denken aan het verschil bij de munt. Normen-eenheid is hier evenzeer een desideratum als raunt-eenheid. Met uw normen van zedelijkheid hebt ge, in een Mohammedaansch land, minstens evenveel moeite als met een Hollandschen gulden in Parijs. Indien onze voorouders tot ons konden terugkeeren, zouden zij met hun normen van zedelijkheid — denkt aan hun zedelijke beoordeeling van de renten, van het bordeel, van de bestraffing van misdadigers en de behandehng van krankzinnigen — onder ons niet minder verlegen staan, dan met hun florenen en gouden rijders. En omgekeerd weet de historicus onder ons, die zich waagt aan de zedelijke beoordeeling der karakters en der handelingen van de menschen uit het verleden, dat hij daarbij niet zijne, maar hunne maatstaven behoort aan te leggen. Verschilt alzoo ook de gangbare zedelijkheid naar tijd en plaats, valt bij haar, evenals bij het positieve recht, een ook anders zijn kunnen dan het is, waar te nemen, ook die toevalligheid heeft zeker haar grond. De toestemming toch van het willend

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen