Zedelijkheid en recht - pagina 88
Rede, gehouden bij de overdracht van her Rectoraat der Vrije Universiteit
84 hand het Gode belieft hier op aarde anderen te regeeren, hebben vastgesteld als uitwendige regeling voor menschelijk samenleven. Na zondvloed en val heeft het aan uitwendige regeling voor menschelijk saaraleven nooit en nergens ontbroken. Uit de gemeene Gratie opgekomen, bracht eerst de zede, met de religie zoo nauw verbonden, en daarna het positieve recht deze regeling. Dit positieve recht nu draagt tegenover hen, die er aan onderworpen zijn een selbstherrlich, maar tegenover God, al wordt dit ook niet altijd verstaan en bedoeld, een dienend karakter. Het dient Hem, Hij bedient er zich van om Zijne ordening voor de verhoudingen van menschelijk samenleven hier op aarde te handhaven tegenover het natuurlijk wederstreven, opdat de menschen ter vervulling van hun levenstaak een vrijheidssfeer zouden hebben, waarin niemand onbevoegd mag ingrijpen; opdat wij, zooals de Schrift het noemt, „een gerust en stil leven leiden mogen" (1 Timoth. 2 : 2). Dit nu brengt mij weer tot wat ik u straks noemde als de natuur van het recht. Het positieve recht toch dient God altijd en overal in zijn noodzakelijk en onveranderlijk element. Tot dit element behoort dan, dat het goede gedaan en het kwade gemeden moet, een beginsel dat altijd en overal aan de positieve rechtsordening ten grondslag ligt. En ook behoort daartoe wat, naar den letterlijken zin, in het laatste deel van den dekaloog wordt gevonden en wat in de leer van het katholieke natuurrecht de principia secundaria heet. Wat echter deze principia secundaria betreft, meen ik op grond van het feit, dat zij onder de mensch-
•.;.;iSfeë!i^^lii^«5C2l^ïï:i;Vtf'S^Mp^*V-
Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt
voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen,
vragen, informatie: contact.
Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing.
Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this
database. Terms of use.
Bekijk de hele uitgave van woensdag 20 oktober 1909
Rectorale redes | 122 Pagina's
Bekijk de hele uitgave van woensdag 20 oktober 1909
Rectorale redes | 122 Pagina's