Zedelijkheid en recht - pagina 90

86

principia secundaria onder de menschen, door God onderricht, het onveranderlijk, het natuurlijk element hunner rechtsordeningen geworden, terwijl zij in Gods rechtsordening voor Israël, in den weg der bijzondere openbaring, ook als positief goddelijk wettenrecht zijn gepromulgeerd. Dan, naast dit natuurlijk bevat het positieve recht ook een toevallig element en daarin dient het God niet altijd en overal. • Het vinden van dit element toch is niet maar alleen een resultaat van enkel logische deductie; dit element zelf niet maar enkel een conclusio remota uit de principia secundaria. De menschelijke wetgever stelt zich als doel hetgeen Aristoteles noemde het koinon sympheron — wat onder ons heet het „gemeene best" — van de gemeenschap voor welke hij zijn rechtsordening stelt, door die ordening te bevorderen. Daartoe moet hij dan niet slechts met het algemeene, maar ook met het bijzondere rekenen. Met wat die gemeenschap, door ras en omgeving, door ontwikkeling op het gebied van de materieele en ook ideëele cultuur, van anderen onderscheidt en dus hier anders dan daar, in het heden anders dan in het verleden kan wezen. In de normen zijner rechtsordening zal dan met dat algemeene het noodzakelijke, met dat bijzondere het toevallige element overeenkomen. Zoo was het zelfs in de wetgeving van Israël, de goddel ij k-positieve, die daarom juist, wegens het toevallig element harer normen, niet voor alle tijden en alle volkeren past. En God, die zelf met het bijzondere in Israël rekende en daarnaar Zijn rechtsorde richtte, wil daar-

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen