Zedelijkheid en recht - pagina 53

49 naast veroorlovende ook gebiedende rechtsnormen zijn; of er naast het rechtens-mogen een zelfstandige plaats toekomt aan het rechtens-gebodene, al is ook het niet-verbodene nog niet het rechtens-geoorloofde, — dat bij deze oude controvers alzoo voor de bevestiging en tegen de ontkenning moet gekozen, bleek mij uit gezaghebbende juridische literatuur. ^^) Maar dat geldt ook van de zedelijke of moreele ordening. Wanneer ik dit uitspreek, denk ik aan het zoo moeilijk zedekundig vraagstuk omtrent het geoorloofde ^^) en in verband daarmede aan Schleiermacher's bev^^ering, dat het geoorloofde niet in de ethika thuis hoort. Toch meen ik met Wuttke ^^) en Frank ®°), dat ook in de ethika aan het geoorloofde een plaats toekomt en, dat daar dus niet alleen van wat behoort, maar ook van wat mag kan worden gesproken.

Is er tusschen de rechtelijke en de zedelijke normen voor de handelingen, wijl beide gedragsregelen van behooren en mogen zijn, alzoo overeenkomst, het verschil tusschen haar is mijns inziens drieërlei. En dat verschil ligt dan ten eerste in de wijze waarop deze normen zich richten tot het handelend subject; ten tweede in de handelingen waarvoor deze normen gelden; en ten derde in wat ik, metHöfïding, ^^) zou willen noemen het meer of minder elementair karakter dier normen zelf.

Alzoo eerst het verschil in de wijze waarop de rechts- en de zedelijke normen zich richten tot het handelend subject. i

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen