Zedelijkheid en recht - pagina 65
Rede, gehouden bij de overdracht van her Rectoraat der Vrije Universiteit
61 stemming van het willend subject. Maar de twee begrippen komen hierin overeen, een deel der twee begripssferen snijden elkander, en daarom zijn zij niet van elkander te scheiden, doordat èn sommige zedelijke normen èn sommige rechtelijke normen als gedragsregelen, handelingen in betrekking tot anderen regelen, waarmee zekere elementaire belangen gemoeid zijn, welke tweeërlei regeling zelf dan nog weer hierin verschilt, dat de rechtelijke niet hooger gaat dan tot het zedelijk minimum. Voor zoover nu de twee begripssferen buiten elkander vallen, liggen dan verder, eenerzijds en wel op het gebied der zedelijkheid, die normen welke gedragsregelen in betrekking tot ons zelf, d.i. tot ons eigen somatischpsychisch bestaan zijn, èn die normen welke handelingen in betrekking tot anderen regelen, waarmee minder elementaire belangen zijn gemoeid ; anderzijds en wel op het gebied van het recht, liggen dan èn die normen waarbij-, gelijk bij sommige verordeningen van het politierecht, ook zelfs van een ethisch minimum geen sprake is, èn die normen welke wel niet met het recht, maar toch met de gedragsregelen van het positieve recht als dwangregelen zijn verbonden. Eindelijk, kwam ik tot het inzicht, dat de gangbare zedelijkheid en het positieve recht, naar hun subjectieve zijde, zich verhouden als twee incidente begrippen, waarbij dan deze zedelijkheid het hoogere of ruimere en dat recht het lagere of engere is. De twee begrippen toch komen hierin overeen, dat zij doorgaande, in den zin van tot hebbelijkheid geworden, gezindheden zijn, die aan zekere normen beantwoorden. Zij verschillen echter daarin, dat de rechtelijke gezindheid alleen beantwoordt aan de norm voor de
Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt
voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen,
vragen, informatie: contact.
Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing.
Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this
database. Terms of use.
Bekijk de hele uitgave van woensdag 20 oktober 1909
Rectorale redes | 122 Pagina's
Bekijk de hele uitgave van woensdag 20 oktober 1909
Rectorale redes | 122 Pagina's