Zedelijkheid en recht - pagina 48

44

willen naar de ethische normen richt zich tot ons als een : gij zult! Zij, en niet de logische en esthetische, hebben voor ons het karakter van bevelen, van geboden, bij wier overtreding wij ons zelf, anderen ons, en wij anderen veroordeelen. Deze normen voor het menschelijk willen onderscheiden wij als de in enger zin zedelijke en als de rechtsnormen. Wanneer wij haar bij de beoordeeling van menschelijk willen aanleggen, gaat het zoowel over de doelstelling, motivatie en beslissing, als over de uitvoering; zoowel over de wilsrichting of gezindheid, als over de handeling. Vonden wij in den aanvang, bij een nog aanvankelijk bezinnen over zedelijkheid en recht, dat men bij beide moet onderscheiden tusschen vorm en stof, thans leerde een nadere bezinning, dat die stof bestaat èn uit gezindheden èn uit handelingen, en dat die vorm het overeenkomen is, zoo van deze gezindheden als van deze handelingen, met de daarvoor geldende normen. In deze onderscheiding nu ligt een andere, die, naar het mij voorkomt, voor de verhouding van zedelijkheid en recht niet onbelangrijk is. Gezindheden zijn altijd subjectief en wel in dien zin, dat zij vallen onder de innerlijke waarneming van haar subject ; handehngen daarentegen zijn objectief en wel in dien zin, dat zij vallen onder de uitwendige, de zintuiglijke waarneming èn van haar subject èn van anderen. Wanneer nu gezindheden en handelingen desto/van de zedelijkheid en van het recht zijn, en hun vorm het overeenkomen is dier gezindheden en handehngen met de daarvoor geldende normen, dan laten zich zoo bij zedelijkheid als recht twee zijden onderscheiden en wel een objectieve en een subjectieve. De

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen