Zedelijkheid en recht - pagina 66
Rede, gehouden bij de overdracht van her Rectoraat der Vrije Universiteit
62
gerechtigheid in enger, de zedelijke daarentegen ook aan die voor de gerechtigheid in ruimer zin. Dat de laatste alle deugden in de relatie tot anderen en ook die in de relatie tot ons eigen bestaan, als b.v. de matigheid, omvat. En duidelijker nog komt dit verschil uit bij den rechtsplicht en den zedeplicht, die met de tweeërlei gezindheid samenhangen. De eerste toch is wederkeerig en afdwingbaar, de tweede eenzijdig en vrijwillig. Maar de rechtsplicht is enger van omvang dan de zedeplicht en daarom aan dezen ondergeschikt en dat wel krachtens de verhouding der iustitia particularis tot de iustitia generalis als een deel tot zijn geheel. Hierdoor zijn niet alle zedelijke plichten in de relatie tot anderen ook rechtsplichten, maar wel ahe rechtsplichten ook zedelijke plichten.
Ik heb gemeend ook bij dit, in den logischen weg of dien der begripsonderscheiding verkregen, resultaat niet te mogen blijven staan, maar de oplossing van ons probleem ten slotte nog te moeten benaderen in den theologisch-raetaphysischen weg. Eerst toch wanneer althans getracht was de verhouding der gangbare zedelijkheid tot de idee der zedelijkheid en die van het positieve recht tot de idee van het recht en evenzoo de verhouding dier twee ideeën onderhng te vinden, meende ik te mogen achten mijn taak te hebben volbracht. Daarbij kwam het op niet minder aan dan op een doordringen tot wat ligt achter de gangbare zedelijkheid en het positieve recht, als verschijnselen
Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt
voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen,
vragen, informatie: contact.
Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing.
Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this
database. Terms of use.
Bekijk de hele uitgave van woensdag 20 oktober 1909
Rectorale redes | 122 Pagina's
![Zedelijkheid en recht - pagina 66](https://geheugenvandevu.digibron.nl/images/generated/rectorale-redes/zedelijkheid-en-recht/1909/10/20/1-thumbnail.jpg)
Bekijk de hele uitgave van woensdag 20 oktober 1909
Rectorale redes | 122 Pagina's