Vrije Universiteitsblad 1953 - pagina 34

eeuw. De methode brengt natuurlijk een zeer subjectief selecteren, groeperen en accentueren der feiten mee. Daarin verraadt zich de geestelijke positiekeus van de auteur, die doet denken aan een christendom, dat tegelijk humanistisch georiënteerd en oecumenisch ingesteld wü zijn. jR. Schippers

'Sociale aanpassing'

de Stedelijke Universiteit te Amsterdam het ambt aanvaardde van bijzonder hoogleraar in de methodiek en techniek van het sociale onderzoek. Zich opnieuw*) distanciërend van de definitie van Steinmetz voor de sociografie, stelt Groenman terecht, dat tot het terrein van de sociologie en sociografie ook behoren 'maatschappelijke betrekkingen' ongeacht het feit of deze hun plaats vinden binnen duidelijk aanwijsbare groeperingen. Hij neemt vervolgens zijn uitgangspunt in een nieuwe omschrijving : sociologie als de studife van de aanpassend handelende mens in groepsverband. Deze omschrijving heeft veel aantrekkelijks. Zij legt sterk de nadruk op de dynamiek van de samenleving en zij stelt de handelende mens daarin als subject centraal. Groenman heeft zelf reeds gesteld, dat deze definitie naderhand wel ontoereikend zal worden geacht. Het tekort hgt mijns inziens in de uitschakeling van de wederkerigheid in de beïnvloeding, de vorming door enerzijds de zich aanpassende mens (aanpassen veronderstelt overigens een buiten de mens liggend gegeven, maatstaf, norm, waaraan hij zich aanpast), en anderzijds het gegeven 'milieu'. Het ligt naar mijn mening óók daarin, dat het alléén de dynamiek grijpt en datgene waaraan de dynamiek zich voltrekt, datgene wat in alle verandering zichzelf als individueel gegeven relatief gelijk blijft, aan de greep ontsnapt. Groenman behandelt dan een drietal aanpassingsproblemen, zoals zij zich in onze moderne wereld voordoen: de spanning tussen bevolkingsaanwas en bestaansmogelijkheid thans met name in de dichtbevolkte agrarische gebieden, de aanpassingsmoeilijkheid van de zeer verscheiden miheugroepen der Joodse immigranten binnen het herleefde eigen nationaal tehuis en als derde het aanpassingsprobleem, dat zich naar velerlei aspect voordoet bij de industrialisatie van het platteland binnen onze eigen grenzen. Dat laatste vormt een ware problemenreeks waarvan, zoals de hoogleraar terecht opmerkt, het onderzoek eigenlijk nog moet beginnen. Een onderzoek in de breedte maar vooral in de diepte, dat bitter nodig is, maar waarvoor de financiën slechts in zeer onvoldoende mate ter beschikking komen. De rede besluit met een beschouwing over de verhouding tussen sociologie en sociaal beleid, een verhouding die met name binnen het kader van de sociologie als aanpassingsleer meer actueel wordt. De wetenschap van sociologie en sociografie, werkelijk in staat gesteld naar de diepte af te steken, waar zij tot nu toe veelal door geldgebrek gedwongen werd aan de oppervlakte te blijven, kan aan het sociaal beleid een wel nooit volmaakte maar toch veelszins betrouwbare en noodzakelijke basis bieden. Maar de cost gaet voor de baet! v.D,

is de titel van de rede, waarmede de Utrechtse hoogleraar Dr Sj. Groenman op 10 November 1952 aan

*) Ook reeds in: Kanttekeningen bij de voortgang van het sociale onderzoek Rede Utrecht 1948.

Het Gemenebest, Maandblad voor het Nederlands volksgeheel tot bevordering van de volkengemeenschap. Onlangs schreef ik een korte recensie van dit blad. Thans zij vermeld, dat met ingang van de tweede helft van den lopenden jaargang de uitgave is overgenomen door de Uitgeverij Van Keulen te Delft. Het nummer van Maart, dat ons toegezonden werd, bevat interessante artikelen over de pers, de radio, de speelfilmproductie en de overheidsvoorlichting, alles met betrekking tot Nederlandse toestanden. Het lijkt mij niet juist, dat de auteurs van deze artikelen zich verborgen houden achter pseudoniem. D.N. Onderdrukking en Verzet, Aflevering 39, Uitgeverij J. M. Meulenhoff, Amsterdam. Het is al weer geruimen tijd geleden, dat we vrij geregeld afleveringen van dit werk ter aankondiging in dit blad ontvingen. Thans werd ons aflevering 39 toegezonden. Wij mogen beginnen met op te merken, dat deze — zij zal wel een der laatste zijn — denzelfden indruk van degelijkheid en grondigheid op ons maakte, als de voorafgaanden. Men heeft tijdens de bezetting van allerlei meegemaakt, doch niet altijd geweten, wat er achter lag, en dat wordt ons hier onthuld. Interessant in Aflevering 39 vonden we de lange lijst van illegale organisaties. Haar geschiedenis, haar doel, haar werkwijze-wordt ons verhaald. Bij het verzet der hoogleraren, dat stond onder de leiding van onzen betreurden Prof. Oranje, blijkt onze Universiteit met de R.K. hogeschool te Tilburg een goed figuur te hebben geslagen. Mij trof ook bijzonder het artikel van Prof. Dr J. P . A. Frangois 'De bezetting en het volkenrecht'. Tijdens de bezetting bestond er ten aanzien van meer dan één punt verschil van mening, dat blijkt ook uit dit artikel. Ik hoop altijd nog, dat onze juristen deze kwesties eens grondig zullen onderzoeken en zo mogelijk tot een oplossing zullen brengen. Ik weet wel, dat een nieuwe oorlog weer nieuwe, nu niet voorziene vragen zal brengen, maar dan hebben wij toch iets. Gaarne bevelen wij dit prachtwerk nog eens warm bij onze lezers aan. F.W.G.

2350

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen