Zedelijkheid en recht - pagina 80
Rede, gehouden bij de overdracht van her Rectoraat der Vrije Universiteit
76
zoover iets deel heeft aan een regeUng, wordt het geregeld. Van deze deelneming — participatio — der schepselen aan de lex aeterna, spreekt Thomas als van de wet der natuur of de lex naturalis. De nietredelijke schepselen worden er onbewust in hun bewegingen door geregeld ; bij de zedelijke geschiedt dit echter met bewustzijn en wil. En zoo is er dan in de menschen een zekere natuurwet, namelijk als deelneming aan de eeuwige wet, volgens welke wet der natuur zij het goede en het slechte onderscheiden. ^) Een wet voor hun willen en handelen, een natuurlijke zedewet. Iets waarvoor Thomas zich ook beroept op de woorden uit Rom. 2:14, dat de heidenen, die de wet niet hebben, van nature de dingen doen, die der wet zijn. Thomas onderscheidt dan verder in deze natuurwet een primair en secundair beginsel en eindelijk de uit deze af te leiden gevolgtrekkingen. Het eerste is, dat men het goede moet doen en het slechte moet mijden. Onder het tweede vallen sommige geboden welke in den dekaloog ook tot positief goddelijk recht zijn geworden en waarvan hij dan met name noemt het: eer uw vader en uw moeder; gij zult niet doeden; gij zult niet stelen. Als voorbeeld eindelijk van de conclusiones remotae noemt hij : Voor het grauwe haar zult gij opstaan en zult het aangezicht des ouden vereeren (Lev. 19 : 32). ®^) De sanctie, door God aan deze natuurwet verbonden, het loon op haar nakoming en de straf op haar afwijking gesteld, is in dit leven nog onvolkomen, doch zal na dit leven volkomen zijn.
Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt
voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen,
vragen, informatie: contact.
Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing.
Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this
database. Terms of use.
Bekijk de hele uitgave van woensdag 20 oktober 1909
Rectorale redes | 122 Pagina's
![Zedelijkheid en recht - pagina 80](https://geheugenvandevu.digibron.nl/images/generated/rectorale-redes/zedelijkheid-en-recht/1909/10/20/1-thumbnail.jpg)
Bekijk de hele uitgave van woensdag 20 oktober 1909
Rectorale redes | 122 Pagina's