Zedelijkheid en recht - pagina 68
Rede, gehouden bij de overdracht van her Rectoraat der Vrije Universiteit
64
Schrift zijn en toch gelooven aan deze algemeene Godsopenbaring. Maar wie gelooft aan de Schrift als Grods bijzondere openbaring en daarom door haar laat beheerschen zijn denken, weet uit die Schrift, dat ons kenvermogen, al bleef ook het forraeele denken ongerept, door de sonde is verduisterd en wel zóó, dat zelfs Gods algemeene openbaring alleen bij het licht der bijzondere ten volle kan worden verstaan. Deze gedeeldheid, als gevolg van de verhouding waarin men staat tot de Schrift, heeft op haar beurt weer als gevolg gedeeldheid op het stuk der beginselen. Een beginsel is een begin van waar, Aristoteles heeft het ons zoo goed geleerd, worden en zijn, denken en handelen hun aanvang nemen. Nu moet men bij deze beginselen onderscheiden tusscben eerste of hoogste, en tusschen afgeleide beginselen. De laatste kunnen deductief uit de eerste, maar óók inductief uit de waarneming van en het nadenken over het in onze wereld gegevene, worden gekend. In dien zin is, om iets te noemen, de zede het beginsel van recht en zedelijkheid. Maar „de behoefte aan metaphysika" doet ons bij die afgeleide beginselen niet staan blijven. De denkende mensch wil, tenzij hij „peinzensmoede" — een toestand, die vaak maar gesimuleerd wordt door den niet of ook maar heel even denkenden mensch, — een tijdlang zijn rust zoekt in abstentionisme of positivisme, doordringen tot het transcendente, tot wat boven de ervaring uitgaat, tot de eerste of hoogste beginselen. En daarbij komt dan uit het verschil.
Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt
voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen,
vragen, informatie: contact.
Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing.
Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this
database. Terms of use.
Bekijk de hele uitgave van woensdag 20 oktober 1909
Rectorale redes | 122 Pagina's
![Zedelijkheid en recht - pagina 68](https://geheugenvandevu.digibron.nl/images/generated/rectorale-redes/zedelijkheid-en-recht/1909/10/20/1-thumbnail.jpg)
Bekijk de hele uitgave van woensdag 20 oktober 1909
Rectorale redes | 122 Pagina's