De noodzakelijkheid eener christelijke logica - pagina 91
H O O F D S T U K IIDE LES VAN HET VERLEDEN INLEIDING Nu we een deel van den strijd dien de logici in het verleden over de principia hunner wetenschap voerden, hebben nagegaan, en op deze wijze de hoofdrichtingen leerden kennen die in onafgebroken worsteling eeuwen lang elkander bekampten, ...
De noodzakelijkheid eener christelijke logica - pagina 92
82 tivisme of van het obj ectivisme ? Maar dan kan het resultaat geen recht laten wedervaren aan de juiste elementen door de andere partij vertegenwoordigd. Bedoelt men echter subj ectivisme en obj ectivisme met elkaar te vereenigen, dan valt ongetwijfeld in zulk een opzet wel een en ander te waa ...
De noodzakelijkheid eener christelijke logica - pagina 93
83 overeenstemming tusschen het denken en het intelligibele zijn buiten ons, voor den subjectivist óf trefzekerheid óf helderheid in 't onderscheiden van eigen bewustzijnsinhouden en eerlijkheid in 't spreken. Maar geen van beide waarheidsopvattingen is schriftuurlijk, daar elk der twee een stadi ...
De noodzakelijkheid eener christelijke logica - pagina 94
84 En met nog minder recht kan de stelling geponeerd, dat CALVIJN door z'n bestrijding van het Roomsche realisme tot subjectivisme verviel: want het aristocratische nominalisme waarin hij was opgevoed heeft hij uitdrukkelijk verloochend, en evenmin heeft hij ooit eenige toenadering tot den democr ...
De noodzakelijkheid eener christelijke logica - pagina 95
85 of ander te kort schieten, maar om redenen in de verhouding van Schrift en logica gelegen, hoe komt het dan"? Is dit werk verkeerd en dus verboden? Zoo niet, waar blijft dan het ideaal der christelijke wetenschap, wanneer men begint hare mogelijkheid te betwijfelen met betrekking tot het mensc ...
De noodzakelijkheid eener christelijke logica - pagina 96
86 hemel en aarde geschapen heeft en nog met al wat daarin is, dus ook met het logische denken, draagt door het woord Zijner kracht. M.a.w. God, en dan bedoel 'k niets anders dan den God der Schriften, is de hypostasis, die ook aan het logisch denken als aan een onderdeel van het geschapene Zijn ...
De noodzakelijkheid eener christelijke logica - pagina 97
87 werven en bezitten van menschelijke kennis, en het bestrijden en loslaten van menschelijke dwalingen. Alle kennis is kennis van iemand omtrent het voor hem kenbare. De kennis der menschen omtrent het voor hen kenbare is tegenover alle mystiek scherp te onderscheiden van de kennis die God heeft ...
De noodzakelijkheid eener christelijke logica - pagina 98
88 Kenbaar voor menschen is: God, voorzoover Hij zich heeft geopenbaard zoowel door Zijn woord als door Zijn schepselen, voorzoover die ons kenbaar zijn; en voorts van den kosmos: ten eerste de hemel als de wereld der engelen, voorzoover we omtrent haar mededeeling ontvangen uit het woord Gods; e ...
De noodzakelijkheid eener christelijke logica - pagina 99
89 D - DE VOORNAAMSTE VRAGEN EN ONDERSCHEIDINGEN INZAKE HET LOGISCHE.Na de bespreking van de onderstellingen der logica ben ik nu toe gekomen aan hare voornaamste vragen en onderscheidingen. Ook hier beperk ik me tot de aanduiding van het allerbelangrijkste. Allereerst: wat is het logische ...
De noodzakelijkheid eener christelijke logica - pagina 100
90 Dat komt ook daarin uit, dat het logische teruggrijpt op de lagere functies, doch tevens vooruitgrijpt op de hoogere. Op het arithmetische b.v. grijpt het logische terug in de veelheid der denkacties, op het ruimtelijke in het vergelijken, op het physische in het denkend voortschrijden van gro ...