I. Naar aanleiding van het onderwijs-debat in de Kamer. - pagina 125

13

Ten deele hiermee vergelijkbaar is het schoolstelsel in Rutland, met dit verschil, dat de gewestelijke autonomie in dit

slechts

anders autocratisch Rijk beter beveiligd is. Europeesch Rusland is voor het schoolwezen in negen districten verdeeld, elk met een Regeeringscommissaris aan het hoofd, terwijl dit mandaat in Siberië aan de beide Gouverneurs-generaal is geschonken, die het op hun beurt weer aan School-inspecteurs overdragen. In beginsel is het verplicht en kosteloos onderwgs in Rusland als regel aangenomen, edoch onder het uitdrukkelijk voorbehoud, dat de verschillende districten en parochiën de toepassing van dit beginsel op hun territoir hebben goedgekeurd. Door de ükase van 1864 is de lagere school voor de eigenlijk Russische gouvernementen op vasten voet gebracht. Daar men, althans in deze districten, niet met het bezwaar eener gemengde bevolking te reWenen heeft, is het godsdienst-onderwijs er onder De moeilijkheid, die anleiding van de Grieksche geestelijkheid. dere Provinciën zouden opleveren, heeft men ontweken door aan deze een zelfstandige schooliurichting overeenkomstig haar behoeften te geven. Zoo hebben b. v. het Groothertogdom Finland en het Gouvernement van Caucasie een eigen schoolbestuur mot een eigen schooliurichting. Vooral ook de Joodsche bevolking in het zuiden en westen van Rusland toonde steeds op deze vrijheid van haar schoolwezen hoogen prijs te stellen. Ze was de Russische bevolking door de voortreffelijkheid van haar scholen verre vooruit, en toen de Russische Regeering in 1844 ook deze scholen onder haar beheer en toezicht zocht te brengen en, nevens de bestaande. Staatsscholen voor de Joodsche kinderen opende, was het verzet der Joden tegen deze Staatsscholen dermate hevig, dat geheel de toeleg der Regeering mislukte en de Joodsche Staatsscholen nu nog in hoogst kwijnenden toestand verkeeren. Veel belangstelling kan voor het overige Ruslands schoolwezen ons niet inboezemen. Wel is ook aan de Russische school sinds Keizer Nicolaas' regeering een krachtige hand geslagen, zoodat het getal scholen nu reeds het cijfer van 24,000 te boven gaat, maar toch is reeds het enkele feit, dat van de honderd recruten nog slechts twaalf iets van lezen en schrijven weten, afdoende om den lagen trap aan te duiden, waarop het Russische rijk in dit opzicht

nog

staat.

Gewag moest van Rusland

niettemin gemaakt worden, 1. opdat de godsdienst in het vol-:sonderwijs is opgenomen 2. om het opmerkelijk verschijnsel, dat in dit autocratische rijk aan de inwoners stem in het schoolkapittel is gegeven; 3. om de bijzonderheid, dat Rusland voor zyn verschillende landstreken, overeenkomstig haar eigenaardigheid, een verschillend schoolsysteem volgt en 4. om de uiterst merkwaardige omstandigheid, dat de Joden, die ten onzent het sterkst voor de Staatsschool ijveren, in Rusland, waar hun aantal 2,646,806 bedraagt, zich met hand en tand tegen de overheersching der Staatsschool hebben verzet. blijken

zou,

hoe

ook in

dit rijk

;

;

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen