I. Naar aanleiding van het onderwijs-debat in de Kamer. - pagina 66

10

nieuwe Schoolprogram onzer Liberalen, anders dan de invoering van een nog dreigender Cultuumtelsel op de erve van het Rijk der Nederlanden in Europa? Is het niet of de apostelen van dit stelsel, maa-. nen als Kerdijk en Moens, naar den roem dingen om hun naam naast dien van Graaf van den Bosch op 's lands historieblad te vereeuwigen ? Ons Indisch Cultuurstelsel strekte, om Java niet t&laten produceeren wat het zelf verkoos, maar wat den Regent van Buiten zorg

Of

in

ernst, zeg ons, is bet

op den keper beschouwd, wel

iets

goeddacht.

En wat na

is de strekking van. het Liberale Schoolprogram andoor middel der Staatsschool de natie in geestelijken zin te laten produceeren niet wat ze zelve wil, maar wat de liberalistische drijver door haar geteeld wil hebben? Een natie arbeidt óók in geestelijken zin, en het ^j^'oé^mc^ van dien rusteloozen arbeid moet bij een vry volk door nationale keus en vaderlandsche neiging bepaald worden. Daaraan nu wil men een einde maken. De natie moet blijven arbeiden, zelfs harder zwoegen dan dusver, maar het product van dien arbeid zal vooruit door onze Liberalisten

ders,

dan

om

worden bepaald. Het wonder, door de Gouvemements

Koffietuinen

op Java verricht,

Gouvernementsschool in het vrije Nederland moeten doen. Omdat het Gouvernement koffie noodig heeft, wordt de Javaan gedwongen koffieboomen te planten. En evenzoo, omdat het Liberalisme een ontkerstende volksontwikkeling noodig beeft om staande te blijven, moet heel het jonge geslacht in de Staatsschool voor die zal de

ontkerstening rijpen.

Onze leidslieden komen saam. Ze bepalen in hun vierschaar de van geestelyke vrucht, die binnen zeker tijdsbestek door ons volk moet geproduceerd worden, en misbruiken nu den sterken arm van den Staat, om oen vry volk, in strijd met zijn eigen neiging, in weerwil van zijn verleden, ondanks zijn ver-

hoeveelheid en de soort

tot leverantie van dit product te dwingen. hier stuiten we dus wel en goed op een Cultuurstelsel, op een Cultuurstelsel van nog ergerlijker soort.

klaarden tegenzin,

Ook

mz.'diX

Op Java spaarde men voor het minst de sawah's nog naar eisch der Liberalen wordt het juist op den ondergang onzer Sawahs, d. i. onzer vrije cultuur in vrip scholen, gemunt. Java werd met een cultuurstelsel begiftigd om onze schatkist te redden; het cultuurstelsel onzer Liberalen is op weg, om onze schat;

kist te ruïneeren.

not least, het Koloniaal cultuurstelsel stoorde slechts den loop van stoffelijke belangen; het cultuurstelsel onzer LibeVoor ralen is een aanslag op 's Lands geestelijke ontwikkeling. kleine liberaaltjes te maken, 's lands geld van alle jonge Hollanders is van dit nieuw-modisch cultaurstelsel het uitgesproken doel. Men heeft zoo zijn wenschen, hoe men het liefst een volgend geslacht hebben zou.

Last

vrijen

.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen