I. Naar aanleiding van het onderwijs-debat in de Kamer. - pagina 13

13

Eau

de Cologne, juist door ziju proces, op heel de wereldkaart het verschil tusschen de Josephs- en de Jülichsplatz kenden. Welnu, in den zin van luctis a non lucendo, sta het woord Christelijk mijnentwege Heel het volk weet thans, dat het is christiana in de schoolwet. a non cJiridianisando. Was daarom het eerste program van den heer Groen van Prinsterer doelloos? Integendeel, zijn doel is bereikt; het moest dienen om de natie de oogen te openen, en heel de natie weet thans wat er van het Christelijk karakter onzer staats-

Daarna heeft men geëischt herziening van art. 194 der zij. Grondwet, en thans algemeene gi'ondwet&herziening. Strijdt dat? Neen, mits men in het oog houde, dat hierbij in het spel is niet slechts een staatkundig beginsel, maar het al beslissende beginsel dat alle staatkunde beheerscht. school

Wat is de grgote grief die de Christel^k-historische richting tegen de tegenwoordige Staatsinstellingen heeft, eene grief zelfs gedeeld door velen die- niet tot onze richting behooren ? Dit, dat onze tegenwoordige staatsinstellingen aan eene coterie of partij, die eenmaal tot de hoogste macht is opgeklommen, het recht en de bevoegdheid geeft- om het geheele Staatsgezag te exploiteren te zijnen bate. Let wel, in dien zin dat zulk eene partij de geheele immense macht van het Staatsgezag besteden kan om de Dat natie met hare beginselen te endoctrineren door de school. is niet billijk; dat moest niet zoo zgn, en indien de geachte afgevaardigde uit Utrecht de tirannie, die hij brandmerkte, ia dien zin

bedoelde,

sluit

ik mij

van heeler harte

bij

hem

aan.

Tegen

dat stelsel sta ook mijn protest. Daaraan juist hangt het groote alles beheerschende staatkundig beginsel, of gij al dan niet aan de minderheden in den Staat waarborg wilt geven dat zulk eene ondragelijke tirannie tevens onmogelijk zij. Wilt gij dien waarborg dan moet ge het terrein van het beschreven regt zooveel mogelyk uitbreiden, wat aan de willekeur der administratie verblijft zooveel doenlijk beperken, en daardoor de kracht der meerderheid aan de banden leggen van het regt. En omgekeerd, looft gij het stelsel, dat op dit oogenblik ten onzent vigeert; maak dan het beschreven regt zoo kort mogelijk en verbreed het terrein waarop de party-invloed kan heerschen: Maar vergeet dan ook den nooddwang, die dit laatste stelsel u zelven oplegt. Immers, dan kunt ge er niet voor terugdeinzen, om, hebt ge eens den voet in den stijgbeugel, den tegenstander des noods met uw sporen het aangezicht open te rijten, want dit weet ge, gelukt het hem u uit den zadel te ligten, dan ook aan hem het recht ora u te tiranniseren en op zijne beurt diezelfde universele staatsmacht, die eerst u ten dienste stond, te gebruiken tegen u, om de natie te endoctrineren met beginselen die u vijandig zijn. Daarom wijziging van art. 194 der Grondwet of wel generale Grondwetsherziening is in politieken zin een volstrekt eensluidend program. Het is beide malen een zelfde protest tegen het tekort in ivaarborg van gewetensvrijheid, waarover we ten laste van onze :

staatsinstellingen klagen.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen