I. Naar aanleiding van het onderwijs-debat in de Kamer. - pagina 12

12 Dit zijn geen dien zy aan bun ouders ver^obuldigd -zijn? bersenscbimmen. Van soortgelijke feiten kan ieder zicb in de buisgezinnen overtuigen. En is het dan of is bet niet, vooral waar de sociale quaestie zicb al sterkar doet gelden, van bet uiterste belang dat de beginselen van orde en gezag, die in de zamenleving van bet buisgezin bun oorsprong vinden, eer versterkt worden dan verzwakt? Ik voeg er nog dit bij: het stelsel dat ik aanprees, rust

bied

op echt Nederlandsche beginselen. De beer Tak beeft onlangs in deze Kamer, by de discussie over den waterstaat, geëiscbt, dat tocb op dit gebied vooral de Nederlandscbe beginselen moeten gebandbaafd en de Franscbe zooveel doenlijk verbannen worden. Te regt zoo ik meen. Want meer dan iets anders beeft onze waterstaat, door zijn vrij en corporatief bestuur van dijken en polders, van waterschappen en heemraadschappen, ons nationaal karakter gevormd. Waar ik nu niet anders beoog, dan om op bet onderwijs dat zelfde vrije en corporative stelsel toe te passen, schenkt gij mij wel elk nader bewijs, dat wat ik aanprijs werkelijk op Nederlandsche beginselen berust. Slechts twee bezwaren zouden mijn stelsel in uw oog kunnen drukken: of dat het te veel kosten zal, óf dat er grondwetsherziening toe noodig is. Welnu, op het eerste antwoord ik met den heer Haffmans wij zijn rijk genoeg om fatsoenlgk te leven. Op het tweede, tot gi-ond-

wetsherziening: wij mogen het willen of niet, het komt tocb. II, ijit brengt mij van zelf tot bet tweede punt dat ik bespreken wilde Wat is er nu reeds te doen, door herziening van de schoolwet tot verbetering in den bestaanden toestand? Het stelsel van publiekregtelijke corporatie, bet spreekt van :

onder de tegenwoordige Grondwet niet te bereiken. Im194 handhaaft 1. niet slechts het regt van leglislatie en controle, maar wil ook dat de Staat, langs administrativen weg, zelf onderwijzend optrede; 2o. bet stelsel van schijnconcurrentie 3o. twijfel ik of onder onze tegenwoordige Grondwet een conscientie clausule zou te vinden zijn, die de gewetensvrijheid in Nederland ten volle waarborgde. Nu wil ik ook ten opzigte van de schoolwet geen partijprogramma in den kwaden zin van dit woord geven, maar mij op bet standpunt van de Grondwet stellend, met de meeste loyauteit vragen: wat is er reeds op het oogenblik te verbeteren binnen de perken, die ons gesteld"* zijn ? In de bekende rede die dreunde van het laden en springen van zeker kanon, werd mij door den geachten afgevaardigde uit de residentie verweten, dat ik niet Toen verwees ik naar dit debat, en wensch precies genoeg was. daaroq? thans de toen gemaakte bedenking, mij dunkt bet veiligst,

zelf, is

mers

art.

te rescontreren door

nu

zeer precies te

zijn.

dan aan de tegenwoordige schoolwet zou willen stellen; of ik nóg schrapping van bet yvoord Christelijk Yr3i.ag? Mijnheer de Voorzitter, ik zie van dien eisch af, en zal u zeggen, Men weet, Jean Maria Farina beeft zijn proces in welken zin.

Welke eischen

tegen

zyne

ik

concurrenten laten, varen,

zoodra de

gebruikers der

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen