I. Naar aanleiding van het onderwijs-debat in de Kamer. - pagina 119

Op de wettelijke regeling van het Volksonderwijs in de beschaafde landen van Europa, Amerika en Azië komt het dus aan. Zelfs het ongunstig- oordeel, dat in 1870 in het Engelsche Parlement en nu onlangs in den Duitschen Rijksdag, beide malen door banierdragera van het Liberalisme, over ons schoolwezen geveld is-, kan bg ons onderzoek achterwege blijven. Niet de meening der individuen, maar de vrucht der politieke werkzaamheid, gelijk ze in de wet aan het licht kwam, moet beslissen, waar ónze Schoolwet voor de vierschaar van Europa's staatslieden wordt gedaagd. En dan openen we ons overzicht met de Schoolwetgeving van het Groothertogdom Baden, om de dubbele reden, dat Baden even als Nederland een zeer gerriengde bevolking bezit en even als onze natie het beginsel der gemengde school in zijn wetgeving heeft opgenomen. Baden heeft 942,560 Röomsch-Katholieken, 491,008 Protestantsche inwoners, en telt voorts 25,703 Israëlieten, behalve nog 2281 personen, die tot kleinere secten behooren. Gelijk ons land een zuidelgk deel heeft, dat bijna geheel Roomsch Immers Constanz, de zuidelijkste Kreiz, telt zóó ook Baden. is, 253,474 Roomschen tegen nog geen 21,000 Protestanten ongeveer de verhouding van Noord-Brabant. Evenals ten onzent is er een ander landsdeel, waarin de vermenging van beide eerediensten schier uit gelijke deelen bestaat, t. w. in den Kreitz-Mannheim met 186,382 Protestanten en 184,371 Roomschen. Eindelijk, ook in Baden woont het grooter deel der Israëlieten in een. enkel landsdeel. Alleen in ;

Mannheim

12,747.

Dit rechtvaardige de keuze, die ons, ter vergelijking met de Nederlandsche toestanden, in de eerste plaats het oog op Baden doet slaan. Te meer, daar ook in Baden, gelijk men weet, de liberale partij, door het hof beschermd, lange jaren meester van den toestand was. Ten overvloede zij hierbij nog opgemerkt, dat de Badensche wet op het lager onderwys eerst van Maart 1868 dagteekent, zoodat de Badensche Staatslieden, met ons schoolwezen, gelgk het sinds 1857 werd ingericht, bekend, niettemin hun afwgkend stelsel kozen. De omstandigheid dat de schoolplicht on de inspectie reeds vroeger geregeld werden, doet niets aan dit beweren tekort. Immers de desbetreffende wetten zijn van 9 October 1860 en 12 Augustus 1862, dus beide na 1857. Welnu, óók in Baden kent men de openbare gemengde school, toegankelijk voor kinderen van alle gezindheden! Ook in Baden is -verordend, dat elke gemeente minstens één openbare school moet in stand houden, onder beding dat nabij gelegene gemeenten zich evenals ten onzent kunnen combineeren, en vermeerdering van scholen door de Regeering kan worden gelast. Ook in Baden is de bepaling der leervakken, het diploraeeren der onderwijzers, het minimumsalaris enz. bij de wet geregeld. Degelijke volksontwikkeling staat ook in Baden op den voorgrond. Maar is daarom aan dé mogelgkheid gedacht, om eiken positieven godsdienst van de volksschool uit te sluiten? *

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen