I. Naar aanleiding van het onderwijs-debat in de Kamer. - pagina 62

Wat

onze tegenstanders verdedigden en als puikjuweel van lands-

vaderlijke wijsheid roemden, was niet de vrije sociale concurrentie, maar uitsluitend de concurrentie van particuliere scholen met de scholen

van den Slaat.

Schoolinspectie.

Eén der ernstigste grieven tegen het schoolstelsel van. '57 lag steeds in het eenzijdig karakter *van het ^ciiool-toezicht, waartoe, ja, niet de letter, maar dan toch de geest der wet drong. Het Schooltoezicht, in zijne verschillende vertakkingen, strekt zich uit tot het Onderwijs in vollen omvang; het kent als zooonderscheiding van openbaar en bijzonder onderwijs technischen zin zijn werkzaamheid moet heide gelijkelijk omvatten, en niet of in eenige gemeente het ééne dan wel het andere soort van onderwijs meer geliefd is, maar uitsluitend of het gegeven onderwijs aan den eisch der wet beantwoordt, is de vraag, die zijn commissie onderzoekt. Onbeduidend is dit toezicht niet. Inspecteuren en Commissarissen zijn met tamelijk groote macht bekleed. Bovendien van hun gunst of ongunst hangt èn voor den bloei eener school èn voor het persoonlijk avancement der leeraren, soms veel af. Ze oefenen daardoor een zedelijken invloed, die nog verder reikt dan hun formeel gezag, en zijn op het stuk van onderwijs, meer nog dan de Dagelijksche Besturen, meer nog zelfs dan de Gedeputeerde Staten, de voor de toekomst beslissende macht. Zou men zulk een invloed van Overheidswege aan een voorstander der vrije school in handen kunnen geven? Zou voor de schoolinspectie, op de gansche lijn harer hiërarchische vertakking, een voorstander der vrije school der Overheid een even welkom en betrouwbaar mandataris zijn, als de ijveraar voor neutraal onderwijs? Was men zeker, dat bij de aanstelling dezer machthebbers nimmer aan partijdige genegenheid voor de Staatsschool een premie van publieke erkenning en officieele waardeering zou worden uitgereikt? Het spreekt van zelf, 4at een enkele benoeming, ter weerlegging van het verwijt en ter afwering van de onwraakbare beschuldiging met opzet onder de tegenstanders der Staatsschool gedaan en met ophef den volke verkondigd, als uitzondering, den .regel bevestigt, niet weerspreekt. Daargelaten, dat ook aldus deze uitzonderingen zeer zeldzaam zyn Ondanks de neutrale theorie kwam men, na korte aarzeling, dan. ook schier allerwege, feitelijk, tot het practisch resultaat, dat, waar dit slechts kon, de schoolinspectie geheel aan voorstanders der

danig

slechts

de

in

Openbare gespeeld.

;

school, in zeer partijdigen zin verstaan, in handen werd Men zag in, dat een tegenstander der staatsschool, ja,

voor wetsschending zou terugdeinzen, in

zijn

ambtelijke betrekking

.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen