I. Naar aanleiding van het onderwijs-debat in de Kamer. - pagina 72

16

Handel en scheepvaart zouden een ongekende hoogte bereiken en

kwynden ze gelijk nu. Deugd en huislijkheid zou alom een macht worden en

nooit

nooit be* reikte de drankaccijns de hoogte der laatste jaren. Tevredenheid zou vooral het deel der lagere volksklasse zijn en nooit stak door het sociale vraagstuk dreigender storm op.

Ja zelfs, al blijft ge bij de lagere school en den bloei van het onderwijs zelf staan, dan nog is de teleurstelling oiizer liberalen geschikt om uw deernis gaande te maken. Nog bij ons zilveren Grondwetfeest waren ze vreugdedronken, maar, sinds ontnuchterd, hebben -ze naar de lier gegrepen en tokkelen u klaagzangen voor over den jammerlijken staat van onze onderwijzers, over den ellendigen toestand van het onderwijs, over het gebrekkig gehalte en getal van meesters en scholieren, zóó roerend, zoo naar het leven geteekend, zóó hartaangrijpend, dat ge hun noodkreet niet te sterk keurt Onze volksschool is in gevaar ! In zulk een toestand zou bezonnen overleg licht tot zelfonderzoek nopen en de vraag op de lippen brengen: »A.ls het dan nu uitkomt, gelijk mijn tegenstanders hebben voorspeld, en ik een prodie brood eet, feet bleek kan dan de font ook in het beginsel schuilen, in het onmogelijk beginsel van goed bedoelde, maar practisch onbereikbare en daardoor ontzenuwende neutraliteit?''' Liever dan aan die mogelijkheid ook maar te denken, onderdrukt het Liberalisme die vraag, zoekt door opwinding het ontzonken zelfvertrouwen te herwinnen, en decreteert: ISTiet in het beginsel school de feil, maar in het stelsel. Ons stelsel, dat om den schijn der vrijheid te redden, op concurrentie gebaseerd was en het schoolbezoek vrij liet, moet hoe eer hoe beter prijs gegeven. Tot schoolplicht moet het kom en, concurrentie op den duur onmogelijk zijn. Wiy Abed-Nego is raad, mits men voorshands met Volksonderwijs medega. Drie stelsels stonden naasteen. Oud-liberale : Concuri'entie. Deswege matige schoolkosten. Vrij schoolbezoek. Nieuw-liberale: De concurreotie feitelijk gedood, door hoog opge:

dreven schoolkosten. Schoolplicht. Radicale: Alle concurrentie bij de wet verboden. Kostelooze Staatsschool voor allen. De vrije school gesloten. Men oordeele of voor^eze volte face de uitdrukking » Rechtsomkeert" te sterk gekozen was. Foorheen hardnekkig verzet tegeo elke schoolwetwyziging. Thans eisch tot onverwijlde herziening Voorheen tegen schoolplicht. 27m?i« er met alle man v o o r ijverend Voorheen een stelsel op den gr o ndsl ag van concurrentie. Thans op den duur onhoudbaar yerklaard Nederland! Vergeet niet, dat men u gewaarschuwd

die concurrentie Christelijk

heeft

!

Ge waant nog dat de aanval van achteren reeds omsingeld!.

in het

front zal komen.

Zie,

gezijt

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen